Indrukwekkende Holocaust Herdenking in de synagoge van Borculo

Door Redactie op 28-01-2020

BORCULO – Waardig en indrukwekkend. Dat zijn de woorden die de Holocaust Herdenking in de synagoge van Borculo op zondag 26 januari het beste karakteriseren. Met ongeveer 80 belangstellenden was de synagoge tot de laatste stoel bezet. De documentaire ‘Getekend in Westerbork’ slaagde erin hen ook aan de stoel te kluisteren. Het samenspel van vaak heftige beelden en de indringend doorleefde woorden van kunsthistoricus Jaap Nijstad maakten deze herdenking tot een bovenal waardig gebeuren. Zeer tot de verbeelding sprak het voorlezen van de 101 namen van de evenzovele weggevoerde en vermoorde joden uit de gemeente Berkelland aan het eind van deze bijzondere bijeenkomst.

De middag werd geopend door Jan Willem de Wijs, voorzitter a.i. van de Stichting Synagoge, met een welkom aan alle aanwezigen en een woord van dank aan Jaap Nijstad die bereid was gevonden een belangrijke bijdrage te leveren aan deze bijeenkomst. Hij betrok daarbij nadrukkelijk ook diens echtgenote Jopie Beumkes. Riet Baarssen, bestuurslid, benadrukte het belang van herdenken. ‘Wie vertelt ons verhaal als wij er niet meer zijn?’ was de vraag van overlevenden van de Nazi-terreur. De Stichting Synagoge in Borculo wil hiermee haar antwoord geven. Zij wees ook op het belang van voorlichting aan jongeren met name gericht op aspecten van respect en verdraagzaamheid. Educatie rekent de stichting tot een van haar  belangrijke verantwoordelijkheden.

Jaap Nijstad leidde vervolgens de documentaire ‘Getekend in Westerbork’ in. Ook hij legde een sterke nadruk op het belang van openheid, het blijvend doorgeven van wat gebeurd is. Teveel werden vreselijke gebeurtenissen uit de oorlog verborgen achter ‘vanzelfzwijgendheid’, werd ‘vermoord’ gerelativeerd met woorden als ‘om het leven gekomen’ en ‘gestorven’. Voor deze gruwelijkheden bestaat geen relativering, ‘vanzelfsprekendheid’ is daarbij een sleutelwoord. In de documentaire nam Jaap Nijstad zijn aandachtige gehoor mee langs alle concentratiekampen waar zijn moeder en haar toenmalige man, de kunstenaar Leo Kok, hebben verbleven. Beiden ontmoetten elkaar in kamp Westerbork waar zij in 1942 trouwden, een huwelijksvoltrekking in ‘een waas van normaliteit met een Kafkaëst karakter’. Ze leefden er twee jaar samen en werden tenslotte eind 1944 afgevoerd naar het concentratiekamp Theresiënstadt. Daar scheidden hun wegen. Leo Kok werd, zonder zijn vrouw Kitty die achter moest blijven in Theresiënstadt, naar Auschwitz afgevoerd, waar hij als dwangarbeider moest werken. Omdat hij nog een relatief goede gezondheid had, werd hij daarna naar het concentratiekamp Mauthausen in Oostenrijk in de beruchte steengroeve te werk gesteld. Ook Mauthausen overleefde hij. Aan het eind van de oorlog werd Leo opnieuw getransporteerd naar een ander concentratie- kamp, ook in Oostenrijk. Hij kwam terecht in Kamp Ebensee aan de voet van de Alpen. Daar moest hij onder barre omstandigheden in de bergen tunnels graven die door de nazi’s werden ingericht als wapenopslagdepots. Sterk vermagerd en ziek werd hij door de Amerikaanse troepen onder leiding van Generaal Patton bevrijd. Maar hij was dusdanig verzwakt dat hij zes dagen later alsnog overleed. Hij heeft een oorlogsgraf gekregen op het Nederlands Ereveld in Salzburg.

De documentaire kreeg een extra emotionele kracht en lading door de manier waarop Jaap Nijstad de beelden in zijn woorden waarachtig tot leven bracht. Nergens pathetisch, soms heel feitelijk, vrijwel steeds diep doorleefd. Jaap Nijstad vertelde dat hij het verhaal nooit zó had kunnen vertellen zonder de mentale ondersteuning van zijn vrouw Jopie. Zij zag er op toe dat hij afstand nam, bereidde samen met hem de immens emotioneel geladen tochten naar de verschillende kampen voor. Het koor ‘Octo Viri’ zorgde voor een catharsis. Het dubbelmannenkwartet zong een vijftal Joodse liederen, waaronder het bekende Shalom Chaverim. De aanwezigen werden aansluitend uitgenodigd zich buiten te verzamelen rond het tijdelijke monument Levenslicht, een ontwerp van de kunstenaar Daan Roosegaarde. Het voorlezen van de 101 namen van weggevoerde en vermoorde Joden uit de gemeente Berkelland was een aangrijpend en ontroerend besluit van een bijzondere bijeenkomst. (Auteur: Ton van Uem)

Copyright © 2022 NUB
Realisatie: Niels Voortman - Computer-Parts.NL - Eibergen

Nieuw festival in Neede
NEEDE - Op 10 december vindt het eerste winterfestival op het Vlearmoesplein plaats.  Vanaf 12:00 uur is het terrein geopend voor een gezellige ......
Lees verder »

Concert “MET Maria” in de Barockkirche in Zwillbrock
ZWILLBROCK - Op zondag 16 oktober om 16.30 uur zingt het koor Garden Rumours de mooiste Maria Liederen uit de geschiedenis van de klassieke kerkmuziek......
Lees verder »

‘De dwaasheid van het geloof’ lezing in Beltrum
BELTRUM - Onder deze titel zal dr. Frank G. Bosman, culturrtheoloog aan de Universtiteit van Tilburg op dinsdag 8 november 2022 in de Onze-Lieve-Vrou......
Lees verder »

Mooi resultaat in eerste volledig digitale collecte: €3.430,10 voor KWF Kankerbestrijding
BORCULO – Tijdens de KWF-collecteweek in Borculo, Haarlo en Geesteren is door vrijwilligers maar liefst €3.430,10 euro opgehaald. Dankzij deze giften ......
Lees verder »

Doneer statiegeld bij Coop Borculo aan basisschool De Keikamp
BORCULO/GEESTEREN - Vanaf 1 oktober t/m 31 december kunt u uw statiegeld doneren aan basisschool De Keikamp uit Geesteren. De opbrengst zal gebruikt w......
Lees verder »

Relatieconcert van Orkest Koninklijke Marechaussee in Eibergen
EIBERGEN - Euphonia is in het kader van het 125-jarig jubileum de trotse gastheer van Orkest Koninklijke Marechaussee. Het is alweer 13 jaar geleden ......
Lees verder »

Provincie en arbeidsmarktregio’s pakken samen het arbeidstekort aan
BERKELAND - De arbeidsmarkt in Gelderland wordt steeds krapper. Nooit stonden er zoveel vacatures open, terwijl er nog duizenden mensen langs de kant......
Lees verder »

Basiscursus genealogie start op vrijdag 4 november 2022
BERKELLAND - Deze cursus geeft uitleg over de eerste bronnen die je bij stamboomonderzoek tegenkomt, zoals bevolkingsregisters, burgerlijke stand en ......
Lees verder »

Harpiste Oxana Thijssen komt met twee harpen naar Eibergen
EIBERGEN - Het nieuwe concertseizoen van Podium Eibergen gaat zondag 9 oktober van start met een concert door harpiste Oxana Thijssen. Het concert be......
Lees verder »

Commissie bezwaarschriften kamer Grondgebied vergadert op 3 oktober
BERKELLAND - De commissie bezwaarschriften, kamer Grondgebied van de gemeente Berkelland houdt op maandag 3 oktober 2022 een hoorzitting in de raadza......
Lees verder »

Ook het dragen van wollen sokken kan de energierekening omlaag brengen
BERKELLAND - Besparen op de gasrekening is trending topic. Gasloos koken, gebruik maken van een warmtepomp en het huis zo optimaal mogelijk isoleren ......
Lees verder »

Borculose Kids on ice, schaats je mee?
BORCULO - Op de woensdagen 2, 9, 16 en 23 november worden de schaatsen weer uit het vet gehaald en starten de kinderen die dit leuk vinden van de groe......
Lees verder »

Fratsen door Marcel Stroet

Fratsen kamelen
NEEDE - Dreuge,dreuge,dreuge op `t moment dat ik dit schrief heb wij net oetgerekend onder de jammarkt een buitje ehad. Was nog ens neet zovulle en zo......
Lees verder »

Fratsen op kop
NEEDE - Op mien bienoa dagelijkse tochtje van Nee noar Beltrum zoog ik van de een op de andere dag inens allemoale vlaggen op kop hangen. Bie de ears......
Lees verder »

Fratsen Kleurt wal bie
NEEDE - Noe was wij onlangs een betje an `t verbrekken ,hier en doar mossen wat tegels oet dee versletten waren. Ok een stukske muure mos vernieuwd w......
Lees verder »

Fratsen gedoo
NEEDE - Wat een gedoo is `t toch,iedereene mut mear betalen deur de hooge energieprieze,moar snappen kun e wij `t neet. Ollie maatschappen dreit woek......
Lees verder »

NUB TV

64ste Bollert Brons in volle gang

GELSELAAR/NOORDIJK – De Needse Pasruiters organiseren dit weekend voor de 64ste keer de Bollert Brons in natuurgebied De Bollert op de grens van Noordijk en Gelselaar. Gerrit Mengerink nam op de eerste dag een kijkje en sprak met parcoursbouwer Luuk Hermelink.

Uit de krant

Met trots dragen wij de groene Achterhoek muts en sjaal!
BERKELLAND - Deze prachtige Achterhoekse vlag muts met groene pluim is een mooi gebreide winter muts in de Achterhoek kleuren.. De heerlijk zachte mu......
Lees verder »

Geest eren
GEESTEREN - Als op oudejaarsavond om tien uur de klok in Geesteren slaat en je het schreeuwen van de steenuil hoort, is de kans groot dat de nieuwjaa......
Lees verder »

Balkenbrij is typisch Gelders: ‘Het smaakt lekkerder dan het klinkt’
ACHTERHOEK - Je houdt ervan, of je vindt het absoluut niet lekker: balkenbrij. Het vleesgerecht kent zijn oorsprong in Gelderland en is misschien wel ......
Lees verder »

Recept: Salade kalfstong met tartaar van ossenhaas
Ossenhaas tartaar: Benodigdheden: Gesnipperde ui (geblanceerd) Gehakte kappertjes Augurk Fijn gesneden bieslook Sweet chilli Zout en peper  &nbs......
Lees verder »

Willy’s tuincolumn: Koester het dialect a’j plat könt praoten, mo’j ut neet laoten
Hoe heet dit? En dat? Soms weet ik niet eens de Nederlandse naam, maar ken ik alleen het dialect. Maar geregeld vraag ik mij ook af of er naam is in ......
Lees verder »