Indrukwekkende Holocaust Herdenking in de synagoge van Borculo

Door Redactie op 28-01-2020

BORCULO – Waardig en indrukwekkend. Dat zijn de woorden die de Holocaust Herdenking in de synagoge van Borculo op zondag 26 januari het beste karakteriseren. Met ongeveer 80 belangstellenden was de synagoge tot de laatste stoel bezet. De documentaire ‘Getekend in Westerbork’ slaagde erin hen ook aan de stoel te kluisteren. Het samenspel van vaak heftige beelden en de indringend doorleefde woorden van kunsthistoricus Jaap Nijstad maakten deze herdenking tot een bovenal waardig gebeuren. Zeer tot de verbeelding sprak het voorlezen van de 101 namen van de evenzovele weggevoerde en vermoorde joden uit de gemeente Berkelland aan het eind van deze bijzondere bijeenkomst.

De middag werd geopend door Jan Willem de Wijs, voorzitter a.i. van de Stichting Synagoge, met een welkom aan alle aanwezigen en een woord van dank aan Jaap Nijstad die bereid was gevonden een belangrijke bijdrage te leveren aan deze bijeenkomst. Hij betrok daarbij nadrukkelijk ook diens echtgenote Jopie Beumkes. Riet Baarssen, bestuurslid, benadrukte het belang van herdenken. ‘Wie vertelt ons verhaal als wij er niet meer zijn?’ was de vraag van overlevenden van de Nazi-terreur. De Stichting Synagoge in Borculo wil hiermee haar antwoord geven. Zij wees ook op het belang van voorlichting aan jongeren met name gericht op aspecten van respect en verdraagzaamheid. Educatie rekent de stichting tot een van haar  belangrijke verantwoordelijkheden.

Jaap Nijstad leidde vervolgens de documentaire ‘Getekend in Westerbork’ in. Ook hij legde een sterke nadruk op het belang van openheid, het blijvend doorgeven van wat gebeurd is. Teveel werden vreselijke gebeurtenissen uit de oorlog verborgen achter ‘vanzelfzwijgendheid’, werd ‘vermoord’ gerelativeerd met woorden als ‘om het leven gekomen’ en ‘gestorven’. Voor deze gruwelijkheden bestaat geen relativering, ‘vanzelfsprekendheid’ is daarbij een sleutelwoord. In de documentaire nam Jaap Nijstad zijn aandachtige gehoor mee langs alle concentratiekampen waar zijn moeder en haar toenmalige man, de kunstenaar Leo Kok, hebben verbleven. Beiden ontmoetten elkaar in kamp Westerbork waar zij in 1942 trouwden, een huwelijksvoltrekking in ‘een waas van normaliteit met een Kafkaëst karakter’. Ze leefden er twee jaar samen en werden tenslotte eind 1944 afgevoerd naar het concentratiekamp Theresiënstadt. Daar scheidden hun wegen. Leo Kok werd, zonder zijn vrouw Kitty die achter moest blijven in Theresiënstadt, naar Auschwitz afgevoerd, waar hij als dwangarbeider moest werken. Omdat hij nog een relatief goede gezondheid had, werd hij daarna naar het concentratiekamp Mauthausen in Oostenrijk in de beruchte steengroeve te werk gesteld. Ook Mauthausen overleefde hij. Aan het eind van de oorlog werd Leo opnieuw getransporteerd naar een ander concentratie- kamp, ook in Oostenrijk. Hij kwam terecht in Kamp Ebensee aan de voet van de Alpen. Daar moest hij onder barre omstandigheden in de bergen tunnels graven die door de nazi’s werden ingericht als wapenopslagdepots. Sterk vermagerd en ziek werd hij door de Amerikaanse troepen onder leiding van Generaal Patton bevrijd. Maar hij was dusdanig verzwakt dat hij zes dagen later alsnog overleed. Hij heeft een oorlogsgraf gekregen op het Nederlands Ereveld in Salzburg.

De documentaire kreeg een extra emotionele kracht en lading door de manier waarop Jaap Nijstad de beelden in zijn woorden waarachtig tot leven bracht. Nergens pathetisch, soms heel feitelijk, vrijwel steeds diep doorleefd. Jaap Nijstad vertelde dat hij het verhaal nooit zó had kunnen vertellen zonder de mentale ondersteuning van zijn vrouw Jopie. Zij zag er op toe dat hij afstand nam, bereidde samen met hem de immens emotioneel geladen tochten naar de verschillende kampen voor. Het koor ‘Octo Viri’ zorgde voor een catharsis. Het dubbelmannenkwartet zong een vijftal Joodse liederen, waaronder het bekende Shalom Chaverim. De aanwezigen werden aansluitend uitgenodigd zich buiten te verzamelen rond het tijdelijke monument Levenslicht, een ontwerp van de kunstenaar Daan Roosegaarde. Het voorlezen van de 101 namen van weggevoerde en vermoorde Joden uit de gemeente Berkelland was een aangrijpend en ontroerend besluit van een bijzondere bijeenkomst. (Auteur: Ton van Uem)

Copyright © 2021 NUB
Realisatie: Niels Voortman - Computer-Parts.NL - Eibergen

Activiteiten voor jong & oud(er) bij natuurpark Kronenkamp in Neede       
NEEDE - Het natuurpark Kronenkamp in Neede, waar industrieel erfgoed en natuur samenkomen, opent na de lockdown op dinsdag 6 juli weer haar deuren. E......
Lees verder »

Modderfestijn in Neede
NEEDE - Op zaterdag 26 juni 2021 van 13:30 tot en met 16:30 uur organiseert Speeltuin De Berg in Neede, in samenwerking met Beweegwijs, een heus modd......
Lees verder »

Tekencursus ‘Fantastische illustratie’
 RUURLO – Op maandag 19 juli, woensdag 21 juli en vrijdag 23 juli verzorgt docent en illustrator Peter Kapritsias bij KunstKring Ruurlo een teke......
Lees verder »

Inspiratievieringen in Borculo en Ruurlo
BORCULO/RUURLO – Hartje zomer en met het gevoel van oneindige vrijheid weer op pad te kunnen. Wie wordt daar niet blij van. “We zijn blijven geloven.......
Lees verder »

Tekencursus ‘Video game karakters’ voor 8-16 jaar
RUURLO – Op maandag 12 juli, woensdag 14 juli en vrijdag 16 juli verzorgt docent en illustrator Peter Kapritsias bij KunstKring Ruurlo een mini-teken......
Lees verder »

Oud papieractie Concordia Noordijk
NOORDIJK - Op zaterdag 3 juli komen de leden en vrijwilligers van Muziekvereniging Concordia Noordijk weer oud papier ophalen in de bebouwde kom en h......
Lees verder »

Burgernetmelding: Man vermist
BARCHEM - Vanuit uit onze buurgemeente heeft de politie een burgernetmelding uitgedaan. “Vermist vanuit Barchem: dementerende,man,69jr,wit shirt,blau......
Lees verder »

Workshops gebarentaal voor biebpersoneel én klanten
BERKELLAND – De afgelopen week heeft een grote groep medewerkers van de Bibliotheek Oost-Achterhoek een workshop gebarentaal gevolgd. Deze medewerker......
Lees verder »

Kat Louie vermist in Borculo
BORCULO - De drie jarige poes Louie wordt sinds 13 juni vermist in Borculo. Louie is helemaal zwart, onderaan haar rug minder haar wat stugger. Ze ho......
Lees verder »

Definitief: Kermis Voor-Beltrum gaat door
BELTRUM - "Ut geet deur!!". Met die mededeling begint de organisatie van de kermis in Voor-Beltrum haar bericht. "De kermis in Voor-Beltrum 2021 kan ......
Lees verder »

Staring College Borculo ontvangt brugklassers nieuwe schooljaar
BORCULO - Voor het eerst naar de middelbare school. Voor zowel leerlingen als hun ouders altijd weer een spannend moment. Het Staring College aan de ......
Lees verder »

Tennisdistrict Open Borculo bij ABTC De Wildbaan
BORCULO - Na een jaar zonder toernooien, competitie en gezelligheid in en om de kantine van ABTC De Wildbaan komt het normale leven langzaam weer op g......
Lees verder »

Fratsen door Marcel Stroet

Fratsen Ter observatie
BERKELLAND - Ja leu ik heb `t ok al e kreggen, `t earste spuitje. Ik bun van 62 dus ik moch mienzelf anmelden. Wonder boaven wonder kon ik al noa dree......
Lees verder »

Fratsen Dummelig
NEEDE - An `t woord dummelig mos ik denken toen Rutte zich noa een wekke al neet mear kon herinneren wat e zeg had. Vrogger heb ik in `t mooie Reurle......
Lees verder »

Fratsen wetten en regels
NEEDE - Wetten en regels wurdt in disse tied sneller an e past as ooit te veuren. Veural degene die `t veur `t zeggen hebt past constant de regels en ......
Lees verder »

Fratsen aparte dinge
NEEDE - In disse wondere aparte tied van beparkingen hebt wij ok allemoale iets mear tied um te leazen. As ie vulle least wurd ie vanzelf ok luk wieze......
Lees verder »

NUB TV

KNSB Reggeborgh Marathon Inlineskaten bij RTC De Stofwolk


EIBERGEN – Zaterdag 29 mei was RTC De Stofwolk de trotse gastheer van de derde KNSB Reggeborgh Marathon Inlineskaten. Op het snelle parcours in Eibergen wisten Bart Hoolwerf bij de mannen en Berber Vonk bij de vrouwen, beide hun eerste marathonoverwinning van het seizoen te behalen. Nieuws uit Berkelland nam een kijkje tijdens deze zonovergoten zaterdag en sprak met RTC De Stofwolk voorzitter Hugo Hagemeijer en plaatselijke favoriet Casper de Gier.

Uit de krant

Willy’s tuin column: De gratis EHBO-doos
BERKELLAND - EHBO met onkruid raar? Nee helemaal niet, je kent het alleen (nog) niet! Onkruid vind ik altijd zo negatief klinken, maar het kan ook hee......
Lees verder »

De woningnood is hoog, er is een groot tekort aan voedselbanken, maar jij kunt helpen.
BERKELLAND - Waar? Gewoon in je eigen tuin. Moeilijk? Nee hoor, kwestie van doen! Hoe? Hier en daar wat rommeltjes laten liggen, een bakje met water n......
Lees verder »

Willy’s tuincolumn: “Vandaag eten we onkruid!”
BERKELLAND - Nee, nu niet gelijk afhaken, je kent het niet, en wat een boer niet kent…..Probeer het maar een keer, net als ik. De eerste keer dat ik e......
Lees verder »

Miha Bodytec: Kort, intensief en zeer effectief trainen
BERKELLAND - Miha Bodytec of terwijl EMS Electro Musculaire Stimulatie is een trainingsvorm waarbij er in korte tijd zeer effectief getraind kan word......
Lees verder »

Gezondheidstip FYSIO Eibergen: Lage (te)rugklachten
EIBERGEN - Sommigen krijgen het maar één keer, anderen krijgen er vaker last van en anderen hebben het herhaaldelijk: lage rugpijn. Lage rugpijn bevi......
Lees verder »