BERKELLAND – Na eeuwen zijn twee gebundelde eerste drukken met werk van dichter Willem Sluiter (1627-1673), Eibergsche Sang-Lust uit 1670 en Vreugt- en Liefde-Sangen (VLS) uit 1671, alsnog aan het licht gebracht. Met deze ontdekking zijn Sluiteronderzoekers zeer vreugdevol het nieuwe jaar ingegaan. Arend Heideman uit Gelselaar kwam recent langs digitale weg op het spoor, dat voerde naar de afdeling Bijzondere Collecties van de Amsterdamse Universiteitsbibliotheek. Daarop onderzocht verre nazaat Peter Sluiter hier nog net voor Kerstmis de bundel met twee eerste drukken en maakte er foto’s van. Deze licht gehavende en kwetsbare eerste drukken in één bundel blijken bewaard te zijn, terwijl kenners dachten dat die er niet meer waren.Gedicht voor halfbroer bij liedbundel
In VLS bezingt Sluiter Eibergen en de buurtschappen, inclusief Haarlo, dat toen geen buurtschap van Eibergen was maar er kerkelijk wel toe behoorde. Met een in 1842 in de Geldersche Volks-Almanak gepubliceerd gedicht (waarvan de inhoud voor zover bekend nooit elders was te lezen) bood hij aan zijn halfbroer Matthias in Den Haag een exemplaar aan zijn van zijn Vreugt- en Liefde-Sangen, waar hij dus mogelijk ook een aparte druk van had.
Eveneens net voor de kerstdagen verwierf Heideman zo’n oude almanak. Zo is het gelegenheidsgedicht nu met een artikel over de nieuwe ontdekking bijna twee eeuwen later opnieuw gepubliceerd op het Informatiepunt www.willemsluiter.nl. Het is een voor Sluiter typerend gedicht, waarin hij direct aan het begin een lofzang aanheft op zijn eenvoudige buitenleven en zijn afkeer uit van het leven in de stad.
Bibliografen vonden eerste drukken niet
Sluiterbiograaf en -bibliograaf C. Blokland stelde in zijn proefschrift uit 1965 dat de eerste drukken van beide bundels niet bewaard waren gebleven. Hij beschreef uitvoerig bibliografisch in totaal 156 verschillende edities van Sluiters werk. Sluiterbibliograaf Georg Hartong (1945-2024) wist die lijst later nog aan te vullen met zeven onbekende edities en bevestigde dertig jaar later dat van de eerste drukken van beide genoemde bundels en van tien andere geen exemplaar teruggevonden was. Het is begrijpelijk dat Hartong in 1995 in zijn overzichtsverhaal nog geen melding kon maken van de twee eerste drukken die nu in de hoofdstad bewaard worden. Het verzamelbandje met werk van Sluiter is pas sinds 2004 openbaar beschikbaar, na schenking door Piet Visser, emeritus hoogleraar geschiedenis van het doperdom en aanverwante stromingen (Doopsgezind Seminarie & Vrije Universiteit Amsterdam), emeritus hoogleraar boekwetenschap (Universiteit van Amsterdam) en voormalig conservator kerkelijke collecties en voormalig hoofdconservator bijzondere collecties (Universiteit van Amsterdam). Hoe hij in het bezit kwam, is (nog) niet bekend.
Bijschriften foto’s
1. Het titelblad van de eerste druk van Willem Sluiters Eibergsche Sang-Lust, uit 1670, in afdeling Bijzondere Collecties van de Amsterdamse Universiteitsbibliotheek.
2. De in de afdeling Bijzondere Collecties van de Amsterdamse Universiteitsbliotheek bewaarde eerste druk van Willem Sluiters Vreugt- en Liefde-Sangen, uit 1671.
