BERKELLAND – De gemeente Berkelland treft voorbereidingen op een belangrijke wetswijziging die vanaf 1 januari 2026 ingaat. Vanaf die datum worden alle Nederlandse gemeenten wettelijk verantwoordelijk voor het opstellen en uitvoeren van integraal suïcidepreventiebeleid. Het college van burgemeester en wethouders informeert de gemeenteraad over de komende veranderingen en de manier waarop Berkelland zich hier al op voorbereidt.
GALA
De gemeente werkt al jaren aan het versterken van de mentale gezondheid van haar inwoners. Dat gebeurt onder meer via het beleidskader publieke gezondheid, het beleidsplan bestaanszekerheid en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). In de praktijk vertaalt dit zich in initiatieven zoals dorpskamers, jongerenwerk op scholen, praktijkondersteuners bij huisartsen, de meedoenregeling en ondersteuning via mantelzorgcoaches en centrale zorgverleners. Ook op regionaal niveau is mentale gezondheid een speerpunt binnen het programma De gezondste regio, een samenwerking tussen gemeenten, zorgorganisaties en zorgverzekeraars. Cijfers van 113 Zelfmoordpreventie onderstrepen de urgentie. In 2024 stierven 1.849 mensen door suïcide, gemiddeld vijf per dag. Het aantal pogingen wordt geschat op 40.000 per jaar, waarvan dagelijks veertig mensen op de Spoedeisende Hulp belanden. Vooral de stijging onder jongeren baart zorgen: in 2024 overleden 312 jongeren, tegen 212 tien jaar eerder. De agrarische sector kent al jarenlang een relatief hoog aantal zelfdodingen.
“Samen minder Suïcide; Achterhoek”
Om hier beter op in te spelen, hebben de acht Achterhoekse gemeenten samen met de GGD Noord- en Oost-Gelderland het regionale plan “Samen minder Suïcide; Achterhoek” ontwikkeld. Dit plan volgt de landelijke aanbevelingen van de VNG, waarin wordt geadviseerd te werken volgens de bewezen effectieve European Alliance Against Depression‑aanpak. De methode richt zich op samenwerking in de hele keten, van zorg tot onderwijs en vrijwilligersorganisaties, aangevuld met een sterke regionale regie. Het plan bestaat uit meerdere onderdelen, waaronder bewustwordingscampagnes, trainingen voor professionals en vrijwilligers, extra aandacht voor risicogroepen zoals mannen tussen de 40 en 65 jaar, jongeren, agrariërs, nabestaanden en lhbtiqa+ personen, en het versterken van een regionaal netwerk. Ook wordt gekeken naar risicoplekken in de fysieke leefomgeving, om de toegang tot dodelijke middelen te beperken.
Geëvalueerd
De uitvoering van het plan begint in 2026 en wordt aan het eind van dat jaar geëvalueerd. De Achterhoekse gemeenten financieren gezamenlijk het programma. Berkelland heeft hiervoor jaarlijks € 19.000 beschikbaar. Omdat de totale kosten hoger liggen dan het bedrag dat gemeenten via het Rijk ontvangen, wordt aanvullende financiering uit het Integraal Zorgakkoord ingezet via de uitvoeringscoalities Gezond Leven en Mentale Gezondheid. De gemeente Berkelland benadrukt dat suïcidepreventie niet alleen een wettelijke taak wordt, maar vooral een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Door vroegsignalering, samenwerking en een laagdrempelig netwerk moet het makkelijker worden om inwoners tijdig te bereiken en passende ondersteuning te bieden.
