BERKELLAND – Tijdens de raadsvergadering van dinsdag 21 april 2026 heeft verkenner Jurgen van Houdt, burgemeester van de gemeente Rijssen-Holten, zijn rapport van bevindingen gepresenteerd aan de gemeenteraad van Berkelland. Het rapport volgt op de verkenning die na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 is uitgevoerd.
Onderzoeken
Van Houdt werd op 1 april 2026 door de gemeenteraad benoemd met de opdracht te onderzoeken hoe de verschillende partijen in Berkelland op een stabiele manier kunnen samenwerken, met respect voor de uitslag van de verkiezingen. Bij het uitvoeren van deze opdracht sprak de verkenner afzonderlijk met alle zes raadsfracties en voerde hij daarnaast gesprekken met de burgemeester en de gemeentesecretaris. De verkenning werd ambtelijk ondersteund door raadsgriffier Joyce Satijn. Uit de gesprekken komt naar voren dat alle fracties verantwoordelijkheid voelen om tot een bestuur te komen, maar dat het onderlinge vertrouwen onder druk staat. Discussies richtten zich vooral op de vorm van samenwerking en nog nauwelijks op de inhoud. Geen enkele partij sluit andere partijen bij voorbaat uit en er zijn geen expliciete breekpunten benoemd. Tegelijkertijd bestaat er verdeeldheid over de wenselijkheid en invulling van een raadsakkoord.
Duidelijke kaders
Volgens de bevindingen is er brede behoefte aan een stabiel bestuur met duidelijke kaders. Het werken met wisselende meerderheden wordt door een meerderheid van de fracties niet als stabiel ervaren, mede omdat dit leidt tot vertraging en bestuurlijke onduidelijkheid. Zowel vanuit de raad als vanuit de ambtelijke organisatie wordt aangegeven dat een coalitieakkoord op hoofdlijnen noodzakelijk is om richting en prioriteit te kunnen geven aan beleid en besluitvorming. De verkenner constateert daarnaast dat er draagvlak is voor raadsbrede afspraken op enkele centrale thema’s. Meerdere fracties noemen daarbij de omgangsvormen binnen de raad en richting inwoners, wonen en zorg, leefbaarheid in de kernen en het borgen van een financieel gezonde gemeente. Ook is er een duidelijke voorkeur uitgesproken voor een college met maximaal vier wethouders.
Hoge opkomst
Bij de duiding van de verkiezingsuitslag wijst Van Houdt op de hoge opkomst van bijna 65 procent, hoger dan bij de vorige verkiezingen. Het CDA is de grootste partij geworden en SVB boekte een forse winst. Deze uitslag wordt door meerdere fracties gezien als een signaal dat aandacht vraagt. Zowel CDA als SVB hebben aangegeven verantwoordelijkheid te voelen om dit signaal serieus te nemen en het gesprek aan te gaan. Voor het vormen van een meerderheidscoalitie is een derde partij noodzakelijk. Op basis van alle gesprekken en overwegingen adviseert de verkenner om op korte termijn twee sporen te volgen. Allereerst wordt geadviseerd een raadsbreed traject te starten om met alle zes partijen te komen tot een raadsakkoord. Dit proces dient onder externe begeleiding plaats te vinden en zich te richten op gezamenlijke prioriteiten. Uiterlijk 12 mei 2026 zou hierover gerapporteerd moeten worden aan de gemeenteraad.
Drie grootste partijen
Daarnaast adviseert Van Houdt een verlengde informatiefase te starten met de drie grootste partijen CDA, SVB en PRO. Deze gesprekken moeten zich richten op het verkennen van inhoudelijke overeenkomsten en verschillen en op de bereidheid om samen te werken in een coalitieakkoord naast het raadsbrede akkoord. Ook hierover moet uiterlijk 12 mei 2026 verslag worden gedaan. Volgens de verkenner bieden deze twee sporen ruimte aan alle partijen om bij te dragen, zonder tijd te verliezen. Zo kan op korte termijn duidelijk worden of en hoe een stabiel bestuur kan worden gevormd dat recht doet aan de verkiezingsuitslag en in het belang is van de inwoners van Berkelland. Van Houdt sloot zijn presentatie af met dank aan de raad voor het vertrouwen en de open gesprekken en sprak de hoop uit dat het vervolgproces met goede begeleiding en samenwerking leidt tot een duurzaam en stabiel bestuur.
