Schaars boek Willem Sluiter gevonden

Door Redactie op 30-12-2016

123willem2EIBERGEN – Museum De Scheper in Eibergen heeft zijn al grootste collectie ter wereld met werk van de Achterhoekse dichter en dominee Willem Sluiter (1627-1673) uitgebreid met ‘een buitengewoon schaars’ exemplaar. Via Sluiter-bibliograaf Georg Hartong uit Deventer heeft het een bundel van Sluiters zoon Johannes verworven. Hierin staat onder andere anti-paaps werk van Willem Sluiter, dat deze Eibergse predikant zelf nooit heeft gepubliceerd. Johannes Sluiter (1664-1742; noemde zich meestal Jan) is predikant geweest in Raalte en later in Steenwijk. Hij heeft veel gedaan voor de verbreiding van het werk van zijn vader. Van de bundel van Johannes die het Eibergse museum nu bezit verschenen drie drukken. “Het zijn zeer zeldzame boekjes”, vertelt Hartong, die veel bijdroeg aan de Eibergse collectie, waarvoor Herman Schepers pionierswerk verrichtte.

Van de eerste druk van de bundel van Johannes Sluiter, uit 1701, zijn drie exemplaren bekend.  In 1747 verscheen een tweede druk, waarvan nu één exemplaar in het Eibergse museum ligt en nog één exemplaar bekend is.  Van de derde druk, van omstreeks 1770, is maar één exemplaar bekend.

Schepers en Hartong
Hoe zeldzaam de bundel  van Johannes Sluiter ook is, Herman Schepers beschikte al eerder over zo’n uitgave, maar die is verloren gegaan toen een keer Sluiter-bundels  ter restauratie zijn opgezonden. Schepers spreekt in de streektaal van een ‘plodden’, een uit elkaar gevallen bundel, die hij met andere spullen verwierf bij een Eibergse boer. Van de inhoud wist hij destijds nog weinig.

Over Johannes Sluiter en zijn betekenis publiceerde Hartong een artikel in het onlangs verschenen deel twee van de Encyclopedie Nadere Reformatie. Hierin merkt hij op dat deze Sluiter in drie opzichten de voetstappen van zijn vader heeft gedrukt: als predikant, als piëtistisch dichter en als publicist. “Als predikant is hij evenals zijn vader slechts lokaal van betekenis geweest. Als piëtistisch dichter staat hij in de schaduw van zijn vader, zowel wat betreft de kwaliteit, als de kwantiteit van zijn dichterlijke voortbrengselen”, aldus Hartong.

Paapse Sacramentsdag, in Zwilbroek
Van Willem Sluiter staat in de bundel van Johannes een uitgebreidere versie van het eerder verschenen gedicht ‘Op de MIS-geloovige MISSE ‘, vol woordspelingen op het woord mis. Het was wellicht een reactie van Willem Sluiter op het verwijt dat zijn lofzang op Maria te ‘rooms’ was. Postuum liet Johannes jaren na het overlijden van zijn vader ook diens ‘Paapse Sacramentsdag’ verschijnen. Een verslag van wat hij heeft ervaren op de tweede donderdag na Pinksteren van het jaar 1670 in Zwilbroek, net over de grens  met Duitsland, waar die dag een omgang werd gehouden. Scherper dan elders is hierin Sluiters toon. Sluiter-biograaf C. Blokland zag het als een pamflet-op-rijm, zonder literaire kwaliteiten.

‘Geen vrienden gemaakt in Raalte’
In de ogen van Hartong was Johannes Sluiter feller, orthodoxer en intoleranter dan zijn vader, die ook weinig invloed op zijn opvoeding heeft gehad. Zijn moeder heeft hij niet gekend. Die overleed in het kraambed. Haar ouders voedden Johannes en zijn zus op. Johannes, die is getrouwd met zijn volle nicht Maria, werd predikant in Raalte, dat als centrum van Salland van oudsher een oer-katholieke gemeenschap kent. Daar bundelde hij begin 18e eeuw twee preken voor zijn geloofsgenoten. Hij gaf te kennen de katholieken niet te willen misdelen en voegde daarom naast anti-paapse teksten van zijn vader eigen anti-paaps werk toe: ‘Het laatste olysel voor het dood-sieke pausdom’. “Reken maar dat hij daar geen vrienden mee gemaakt heeft in Raalte”, reageert verzamelaar Hartong.

Latijnse gedichten niet in Eibergen
Samen met zoon Willem jr. (1700-1776), die vijftig jaar predikant is geweest in Rouveen, heeft Johannes Sluiter in 1733 in de bundel Schakel van Gezangen negen lange Latijnse gedichten van vader Willem Sluiter gepubliceerd, met hierbij hun Nederlandse vertaling van deze gedichten. Hier zijn drie drukken van verschenen, in Zwolle. “Dat is eigenlijk de laatste bijdrage aan het complete werk van Willem Sluiter “, aldus Hartong. Hij slaagde erin twee drukken van deze zeer zeldzame bundel, die hij verder nooit op het spoor kwam, onder te brengen in zijn collectie bij de Atheneumbibliotheek in Deventer. Eén van beide exemplaren zou naar zijn oordeel naar het museum in Eibergen moeten verhuizen, wil De Scheper de Sluiter-collectie zo compleet mogelijk hebben.

Spijt van gang naar Doetinchem
Voordat Hartong uit zijn verzameling werk van Willem Sluiter leverde aan De Scheper heeft hij jaren geleden ook bundels naar het Staring Instituut in Doetinchem (nu Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers)  laten gaan. Spijt heeft hij er nog van dat zo de  eerste druk van Sluiter’s bundel Eibergse Sang-Lust, met een fraaie illustratie van de Berkel en Eibergen op de achtergrond, zo in Doetinchem is terecht gekomen en niet bij het museum in Eibergen.

123willem1

 

Copyright © 2022 NUB
Realisatie: Niels Voortman - Computer-Parts.NL - Eibergen

Inloopbijeenkomst over de N346 Schakel Achterhoek-A1
BERKELLAND - Provincie Gelderland organiseert samen met aannemer BAM Infra een inloopbijeenkomst over het ontwerp en de uitvoering van de N346 Schake......
Lees verder »

Politie Berkelland vraagt informatie over Cam (16)
  REGIO - De politie Berkelland heeft aandacht gr gevraagd voor het volgende: De politie is sinds maandag 15 augustus op zoek naar Cam uit Harrev......
Lees verder »

Zangkoor Timeless bij Camping Veldzicht in Haarlo
HAARLO - Zangkoor Timeless uit Haarlo verzorgd een gezellige luister en meezing avond bij Camping Veldzicht op 20 augustus a.s. Het repertoi......
Lees verder »

Corsoviering bij Piepermolen in Rekken
REKKEN - Na twee jaar kan men in Rekken weer een oecumenische viering houden, als opmaat voor het Rekkens Volksfeest. Deze wordt gehouden op 21 august......
Lees verder »

Wegen afgesloten in Beltrum van 22 augustus t/m 2 september
BERKELLAND - Van 22 augustus tot en met 2 september vinden asfalteringswerkzaamheden plaats op de Haneveldsweg, Bumptmansweg en Veldweg in Beltrum. Hi......
Lees verder »

De eenmalige energietoeslag verhoogd naar € 1300,-
BERKELLAND - Huishoudens met een laag inkomen kunnen door de stijgende energieprijzen een eenmalige energietoeslag van de gemeente krijgen. Door de s......
Lees verder »

Muziekvereniging Euphonia haalt oud papier op
EIBERGEN – Zaterdag 20 augustus kunnen inwoners van Eibergen hun oud papier weer aan de straat zetten. Vanaf 9.00 uur ’s ochtends gaan leden en onder......
Lees verder »

Gratis workshops en trainingen over opvoeden en opgroeien
BERKELLAND - In september start het Preventie Platform Jeugd weer met workshops en trainingen gericht op opvoeden en opgroeien. Zo begint er een weer......
Lees verder »

Vandaag: VAN Jubileum fietstocht
GEESTEREN - Dit jaar bestaat VAN Berkel & Slinge 25 jaar, en de VALA, waarbij alle Achterhoekse natuurverenigingen zijn aangesloten, bestaat ook ......
Lees verder »

Muziekvereniging Amicitia Rietmolen zoekt dirigent
RIETMOLEN - Muziekvereniging Amicitia uit Rietmolen is dringend op zoek naar een dirigent voor haar orkest. De vaste repetitie avond is op maandag. Di......
Lees verder »

Zomers concert Emergo uit Castricum in Ruurlo
RUURLO - Bij goed weer geeft muziekvereniging Emergo uit Castricum op vrijdag 19 augustus een buitenconcert op het Kerkplein in Ruurlo. Het concert be......
Lees verder »

Kinderdag: Gratis activiteiten in het park bij het gemeentehuis
BORCULO - De Kinderdag is er weer in Borculo. Op zaterdag 20 augustus is er van alles te doen in het park bij het gemeentehuis in Borculo. Deelna......
Lees verder »

Fratsen door Marcel Stroet

Fratsen op kop
NEEDE - Op mien bienoa dagelijkse tochtje van Nee noar Beltrum zoog ik van de een op de andere dag inens allemoale vlaggen op kop hangen. Bie de ears......
Lees verder »

Fratsen Kleurt wal bie
NEEDE - Noe was wij onlangs een betje an `t verbrekken ,hier en doar mossen wat tegels oet dee versletten waren. Ok een stukske muure mos vernieuwd w......
Lees verder »

Fratsen gedoo
NEEDE - Wat een gedoo is `t toch,iedereene mut mear betalen deur de hooge energieprieze,moar snappen kun e wij `t neet. Ollie maatschappen dreit woek......
Lees verder »

Fratsen Tegenstriedigheden
NEEDE - Langzamerhand kump `t zowiet dat gin mense de wereld mear snapt. De hele wereld is `t deroaver ens dat wij wat zuuniger mot wean op de eardbo......
Lees verder »

NUB TV

Eibergen neemt groots afscheid van Wim en Trees


EIBERGEN – Weken lang werd er over gesproken, een einde van een tijdperk. Dit einde is nu aangebroken. Vrijdag en zaterdag nam Eibergen massaal afscheid van het horeca echtpaar Wim en Trees Tijink. Café Tijink is een begrip in Eibergen en ver daarbuiten. Daarom blijft het café onder de nieuwe eigenaar Mesut Mis de zelfde naam dragen. 
Mesut bood Wim en Trees zaterdagavond namens heel Eibergen een schilderij gemaakt door Johan Deters aan met daarop Wim, Trees en hun trouwe viervoeter. Vandaag is er nog een afscheid voor genodigden en dan trekken Wim en Trees de deur van het door hun zo geliefde café achter hun dicht. Mesut Mis en zijn team zwaaien er vanaf morgen het scepter. 

Uit de krant

Met trots dragen wij de groene Achterhoek muts en sjaal!
BERKELLAND - Deze prachtige Achterhoekse vlag muts met groene pluim is een mooi gebreide winter muts in de Achterhoek kleuren.. De heerlijk zachte mu......
Lees verder »

Geest eren
GEESTEREN - Als op oudejaarsavond om tien uur de klok in Geesteren slaat en je het schreeuwen van de steenuil hoort, is de kans groot dat de nieuwjaa......
Lees verder »

Balkenbrij is typisch Gelders: ‘Het smaakt lekkerder dan het klinkt’
ACHTERHOEK - Je houdt ervan, of je vindt het absoluut niet lekker: balkenbrij. Het vleesgerecht kent zijn oorsprong in Gelderland en is misschien wel ......
Lees verder »

Recept: Salade kalfstong met tartaar van ossenhaas
Ossenhaas tartaar: Benodigdheden: Gesnipperde ui (geblanceerd) Gehakte kappertjes Augurk Fijn gesneden bieslook Sweet chilli Zout en peper  &nbs......
Lees verder »

Willy’s tuincolumn: Koester het dialect a’j plat könt praoten, mo’j ut neet laoten
Hoe heet dit? En dat? Soms weet ik niet eens de Nederlandse naam, maar ken ik alleen het dialect. Maar geregeld vraag ik mij ook af of er naam is in ......
Lees verder »