Schaars boek Willem Sluiter gevonden

Door Redactie op 30-12-2016

123willem2EIBERGEN – Museum De Scheper in Eibergen heeft zijn al grootste collectie ter wereld met werk van de Achterhoekse dichter en dominee Willem Sluiter (1627-1673) uitgebreid met ‘een buitengewoon schaars’ exemplaar. Via Sluiter-bibliograaf Georg Hartong uit Deventer heeft het een bundel van Sluiters zoon Johannes verworven. Hierin staat onder andere anti-paaps werk van Willem Sluiter, dat deze Eibergse predikant zelf nooit heeft gepubliceerd. Johannes Sluiter (1664-1742; noemde zich meestal Jan) is predikant geweest in Raalte en later in Steenwijk. Hij heeft veel gedaan voor de verbreiding van het werk van zijn vader. Van de bundel van Johannes die het Eibergse museum nu bezit verschenen drie drukken. “Het zijn zeer zeldzame boekjes”, vertelt Hartong, die veel bijdroeg aan de Eibergse collectie, waarvoor Herman Schepers pionierswerk verrichtte.

Van de eerste druk van de bundel van Johannes Sluiter, uit 1701, zijn drie exemplaren bekend.  In 1747 verscheen een tweede druk, waarvan nu één exemplaar in het Eibergse museum ligt en nog één exemplaar bekend is.  Van de derde druk, van omstreeks 1770, is maar één exemplaar bekend.

Schepers en Hartong
Hoe zeldzaam de bundel  van Johannes Sluiter ook is, Herman Schepers beschikte al eerder over zo’n uitgave, maar die is verloren gegaan toen een keer Sluiter-bundels  ter restauratie zijn opgezonden. Schepers spreekt in de streektaal van een ‘plodden’, een uit elkaar gevallen bundel, die hij met andere spullen verwierf bij een Eibergse boer. Van de inhoud wist hij destijds nog weinig.

Over Johannes Sluiter en zijn betekenis publiceerde Hartong een artikel in het onlangs verschenen deel twee van de Encyclopedie Nadere Reformatie. Hierin merkt hij op dat deze Sluiter in drie opzichten de voetstappen van zijn vader heeft gedrukt: als predikant, als piëtistisch dichter en als publicist. “Als predikant is hij evenals zijn vader slechts lokaal van betekenis geweest. Als piëtistisch dichter staat hij in de schaduw van zijn vader, zowel wat betreft de kwaliteit, als de kwantiteit van zijn dichterlijke voortbrengselen”, aldus Hartong.

Paapse Sacramentsdag, in Zwilbroek
Van Willem Sluiter staat in de bundel van Johannes een uitgebreidere versie van het eerder verschenen gedicht ‘Op de MIS-geloovige MISSE ‘, vol woordspelingen op het woord mis. Het was wellicht een reactie van Willem Sluiter op het verwijt dat zijn lofzang op Maria te ‘rooms’ was. Postuum liet Johannes jaren na het overlijden van zijn vader ook diens ‘Paapse Sacramentsdag’ verschijnen. Een verslag van wat hij heeft ervaren op de tweede donderdag na Pinksteren van het jaar 1670 in Zwilbroek, net over de grens  met Duitsland, waar die dag een omgang werd gehouden. Scherper dan elders is hierin Sluiters toon. Sluiter-biograaf C. Blokland zag het als een pamflet-op-rijm, zonder literaire kwaliteiten.

‘Geen vrienden gemaakt in Raalte’
In de ogen van Hartong was Johannes Sluiter feller, orthodoxer en intoleranter dan zijn vader, die ook weinig invloed op zijn opvoeding heeft gehad. Zijn moeder heeft hij niet gekend. Die overleed in het kraambed. Haar ouders voedden Johannes en zijn zus op. Johannes, die is getrouwd met zijn volle nicht Maria, werd predikant in Raalte, dat als centrum van Salland van oudsher een oer-katholieke gemeenschap kent. Daar bundelde hij begin 18e eeuw twee preken voor zijn geloofsgenoten. Hij gaf te kennen de katholieken niet te willen misdelen en voegde daarom naast anti-paapse teksten van zijn vader eigen anti-paaps werk toe: ‘Het laatste olysel voor het dood-sieke pausdom’. “Reken maar dat hij daar geen vrienden mee gemaakt heeft in Raalte”, reageert verzamelaar Hartong.

Latijnse gedichten niet in Eibergen
Samen met zoon Willem jr. (1700-1776), die vijftig jaar predikant is geweest in Rouveen, heeft Johannes Sluiter in 1733 in de bundel Schakel van Gezangen negen lange Latijnse gedichten van vader Willem Sluiter gepubliceerd, met hierbij hun Nederlandse vertaling van deze gedichten. Hier zijn drie drukken van verschenen, in Zwolle. “Dat is eigenlijk de laatste bijdrage aan het complete werk van Willem Sluiter “, aldus Hartong. Hij slaagde erin twee drukken van deze zeer zeldzame bundel, die hij verder nooit op het spoor kwam, onder te brengen in zijn collectie bij de Atheneumbibliotheek in Deventer. Eén van beide exemplaren zou naar zijn oordeel naar het museum in Eibergen moeten verhuizen, wil De Scheper de Sluiter-collectie zo compleet mogelijk hebben.

Spijt van gang naar Doetinchem
Voordat Hartong uit zijn verzameling werk van Willem Sluiter leverde aan De Scheper heeft hij jaren geleden ook bundels naar het Staring Instituut in Doetinchem (nu Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers)  laten gaan. Spijt heeft hij er nog van dat zo de  eerste druk van Sluiter’s bundel Eibergse Sang-Lust, met een fraaie illustratie van de Berkel en Eibergen op de achtergrond, zo in Doetinchem is terecht gekomen en niet bij het museum in Eibergen.

123willem1

 

Copyright © 2021 NUB
Realisatie: Niels Voortman - Computer-Parts.NL - Eibergen

‘3D ontwerpen en printen’ bij BIEBlab Kunstwijs
BERKELLAND – Op woensdag 21 en woensdag 28 april organiseert BIEBlab Kunstwijs twee online workshops. Deze interactieve workshop staat in het teken v......
Lees verder »

IVN Zoom-lezing over mieren
BERKELLAND  - Mieren kom je overal tegen; meestal buiten, soms ook in huis. Ze spelen een belangrijke rol spelen in de ecosystemen van bos, heid......
Lees verder »

Rioolverstopping aanpakken
BERKELLAND - Helaas komt het soms voor dat de riolering in of bij uw woning verstopt raakt. Een verstopping kan verschillende oorzaken hebben en op v......
Lees verder »

NL-doet op 28 en 29 mei
BERKELLAND - Op 28 en 29 mei 2021 organiseert het Oranje Fonds NLdoet: de grootste vrijwilligersactie van Nederland. Heeft u als buurt, vereniging of......
Lees verder »

Gemeenteraad hervat vanavond de gisteravond geschorste vergadering
BERKELLAND - Vanavond (woensdag 14 april) om 19.30 uur hervat de gemeenteraad de vergadering die gisteravond is geschorst. De vergadering vindt digit......
Lees verder »

Verkeersonderzoek in Ruurlo
RUURLO - In opdracht van de gemeente houdt bureau De Groot Volker een verkeersonderzoek in Ruurlo in de periode van 19 tot en met 25 april. Dit verke......
Lees verder »

Groen licht voor test-event Startschotgala met 10.000 bezoekers in de Achterhoek
ACHTERHOEK - Evenementenorganisatie De Feestfabriek krijgt groen licht voor een test-event op zaterdag 1 mei op festivaltterein De Schans in Lichtenv......
Lees verder »

Telefoon gevonden bij Ruurlo’s tankstation
RUURLO - Deze Huawai telefoon is dinsdagavond gevonden bij tankstation Argos op industrieterrein in Ruurlo. Van wie is deze? ......
Lees verder »

Eenmalige bijdrage voor ondernemers en cultuur- en sportverenigingen en stichtingen in Berkelland die getroffen zijn door de coronacrisis
BERKELLAND - Vanavond heeft de gemeenteraad besloten om ondernemers en verenigingen en stichtingen die getroffen zijn door de coronacrisis een hart o......
Lees verder »

Telefonisch spreekuur voor vragen over het OV dagelijks bereikbaar
BERKELLAND - Bent u 55+ en heeft u vragen over reizen met het OV? Maak dan gebruik van het telefonisch spreekuur en bel 038 – 303 70 10. OV-ambassade......
Lees verder »

Move2Social Achterhoek – ondersteuningsprogramma voor ondernemen met impact
BERKELLAND - Voor ondernemers die maatschappelijke impact willen maken en daarbij nog wat hulp kunnen gebruiken, is er nu Move2Social Achterhoek. Sta......
Lees verder »

Waterschap en Staatsbosbeheer samen tegen verdroging De Meene in Ruurlo
RUURLO – Waterschap Rijn en IJssel en Staatsbosbeheer hebben de krachten gebundeld in een gezamenlijke aanpak tegen verdroging in De Meene - onderdee......
Lees verder »

Fratsen door Marcel Stroet

Fratsen wetten en regels
NEEDE - Wetten en regels wurdt in disse tied sneller an e past as ooit te veuren. Veural degene die `t veur `t zeggen hebt past constant de regels en ......
Lees verder »

Fratsen aparte dinge
NEEDE - In disse wondere aparte tied van beparkingen hebt wij ok allemoale iets mear tied um te leazen. As ie vulle least wurd ie vanzelf ok luk wieze......
Lees verder »

Fratsen gelukkig
NEEDE - Gelukkig moar `t nieuwe joar kump deran, 2020 was achterof eigenlijk `n joar vol gemas. Deur `t virus kwam onze dagelijkse gang van zaken behe......
Lees verder »

Column Monique Weiden: Melkproductieregistratie (MPR)
BELTRUM - Onze melkkoeien produceren zeer hoogwaardige melk die aan heel veel voorwaarden moet voldoen, maar die ook onder zeer scherp toezicht van ve......
Lees verder »

NUB TV

GGD Noord- en Oost-Gelderland start maandag 29 maart met het vaccineren in Borculo


BORCULO – Vandaag, vrijdag 26 maart, was de test dag waarbij de medewerkers getraind werden. Nieuws uit Berkelland mocht een kijkje nemen.

Uit de krant

Nieuws uit Berkelland helpt: Taza Borculo
 Nieuws uit Berkelland helpt Taza Borculo BORCULO - Het zal voor veel mensen een rustige jaarwisseling worden. In alle opzichten anders dan anders. E......
Lees verder »

Nieuws uit Berkelland helpt: Proeflokaal01
Nieuws uit Berkelland helpt: Proeflokaal01 Net als met Kerst zullen wij weer heerlijke borrelplankjes voor jullie bereiden voor Oudejaarsdag! Een heer......
Lees verder »

Nieuws uit Berkelland helpt: Ten Haken Foodservice
Nieuws uit Berkelland helpt: Ten Haken Foodservice NEEDE - Wij verkopen op 31 december aan de Borculoseweg ( bij het ijzeren hek naast de AH) oliebol......
Lees verder »

Online Muziekbingo bij De Klok in Eibergen
EIBERGEN - In deze rare tijden is het voor ondernemers erg belangrijk om creatief te zijn. Ook vele ondernemers uit Eibergen komen met leuke en uniek......
Lees verder »

Nieuws uit Berkelland helpt: Helmink Wonen Eibergen 
Nieuws uit Berkelland helpt: Helmink Wonen Eibergen  Tijdens de lockdown zijn wij telefonisch per mail en app bereikbaar. Artikelen kunnen via de......
Lees verder »