Schaars boek Willem Sluiter gevonden

Door Redactie op 30-12-2016

123willem2EIBERGEN – Museum De Scheper in Eibergen heeft zijn al grootste collectie ter wereld met werk van de Achterhoekse dichter en dominee Willem Sluiter (1627-1673) uitgebreid met ‘een buitengewoon schaars’ exemplaar. Via Sluiter-bibliograaf Georg Hartong uit Deventer heeft het een bundel van Sluiters zoon Johannes verworven. Hierin staat onder andere anti-paaps werk van Willem Sluiter, dat deze Eibergse predikant zelf nooit heeft gepubliceerd. Johannes Sluiter (1664-1742; noemde zich meestal Jan) is predikant geweest in Raalte en later in Steenwijk. Hij heeft veel gedaan voor de verbreiding van het werk van zijn vader. Van de bundel van Johannes die het Eibergse museum nu bezit verschenen drie drukken. “Het zijn zeer zeldzame boekjes”, vertelt Hartong, die veel bijdroeg aan de Eibergse collectie, waarvoor Herman Schepers pionierswerk verrichtte.

Van de eerste druk van de bundel van Johannes Sluiter, uit 1701, zijn drie exemplaren bekend.  In 1747 verscheen een tweede druk, waarvan nu één exemplaar in het Eibergse museum ligt en nog één exemplaar bekend is.  Van de derde druk, van omstreeks 1770, is maar één exemplaar bekend.

Schepers en Hartong
Hoe zeldzaam de bundel  van Johannes Sluiter ook is, Herman Schepers beschikte al eerder over zo’n uitgave, maar die is verloren gegaan toen een keer Sluiter-bundels  ter restauratie zijn opgezonden. Schepers spreekt in de streektaal van een ‘plodden’, een uit elkaar gevallen bundel, die hij met andere spullen verwierf bij een Eibergse boer. Van de inhoud wist hij destijds nog weinig.

Over Johannes Sluiter en zijn betekenis publiceerde Hartong een artikel in het onlangs verschenen deel twee van de Encyclopedie Nadere Reformatie. Hierin merkt hij op dat deze Sluiter in drie opzichten de voetstappen van zijn vader heeft gedrukt: als predikant, als piëtistisch dichter en als publicist. “Als predikant is hij evenals zijn vader slechts lokaal van betekenis geweest. Als piëtistisch dichter staat hij in de schaduw van zijn vader, zowel wat betreft de kwaliteit, als de kwantiteit van zijn dichterlijke voortbrengselen”, aldus Hartong.

Paapse Sacramentsdag, in Zwilbroek
Van Willem Sluiter staat in de bundel van Johannes een uitgebreidere versie van het eerder verschenen gedicht ‘Op de MIS-geloovige MISSE ‘, vol woordspelingen op het woord mis. Het was wellicht een reactie van Willem Sluiter op het verwijt dat zijn lofzang op Maria te ‘rooms’ was. Postuum liet Johannes jaren na het overlijden van zijn vader ook diens ‘Paapse Sacramentsdag’ verschijnen. Een verslag van wat hij heeft ervaren op de tweede donderdag na Pinksteren van het jaar 1670 in Zwilbroek, net over de grens  met Duitsland, waar die dag een omgang werd gehouden. Scherper dan elders is hierin Sluiters toon. Sluiter-biograaf C. Blokland zag het als een pamflet-op-rijm, zonder literaire kwaliteiten.

‘Geen vrienden gemaakt in Raalte’
In de ogen van Hartong was Johannes Sluiter feller, orthodoxer en intoleranter dan zijn vader, die ook weinig invloed op zijn opvoeding heeft gehad. Zijn moeder heeft hij niet gekend. Die overleed in het kraambed. Haar ouders voedden Johannes en zijn zus op. Johannes, die is getrouwd met zijn volle nicht Maria, werd predikant in Raalte, dat als centrum van Salland van oudsher een oer-katholieke gemeenschap kent. Daar bundelde hij begin 18e eeuw twee preken voor zijn geloofsgenoten. Hij gaf te kennen de katholieken niet te willen misdelen en voegde daarom naast anti-paapse teksten van zijn vader eigen anti-paaps werk toe: ‘Het laatste olysel voor het dood-sieke pausdom’. “Reken maar dat hij daar geen vrienden mee gemaakt heeft in Raalte”, reageert verzamelaar Hartong.

Latijnse gedichten niet in Eibergen
Samen met zoon Willem jr. (1700-1776), die vijftig jaar predikant is geweest in Rouveen, heeft Johannes Sluiter in 1733 in de bundel Schakel van Gezangen negen lange Latijnse gedichten van vader Willem Sluiter gepubliceerd, met hierbij hun Nederlandse vertaling van deze gedichten. Hier zijn drie drukken van verschenen, in Zwolle. “Dat is eigenlijk de laatste bijdrage aan het complete werk van Willem Sluiter “, aldus Hartong. Hij slaagde erin twee drukken van deze zeer zeldzame bundel, die hij verder nooit op het spoor kwam, onder te brengen in zijn collectie bij de Atheneumbibliotheek in Deventer. Eén van beide exemplaren zou naar zijn oordeel naar het museum in Eibergen moeten verhuizen, wil De Scheper de Sluiter-collectie zo compleet mogelijk hebben.

Spijt van gang naar Doetinchem
Voordat Hartong uit zijn verzameling werk van Willem Sluiter leverde aan De Scheper heeft hij jaren geleden ook bundels naar het Staring Instituut in Doetinchem (nu Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers)  laten gaan. Spijt heeft hij er nog van dat zo de  eerste druk van Sluiter’s bundel Eibergse Sang-Lust, met een fraaie illustratie van de Berkel en Eibergen op de achtergrond, zo in Doetinchem is terecht gekomen en niet bij het museum in Eibergen.

123willem1

 

Copyright © 2021 NUB
Realisatie: Niels Voortman - Computer-Parts.NL - Eibergen

Verrassende gerechten voor 2021
BERKELLAND - Het begin van 2021 zal net als het hele jaar 2020 in de boeken gaan als een vreemde tijd. We zijn enorm beperkt geweest in onze beweginge......
Lees verder »

Onderzoek: aantal faillissementen in Nederland
REGIO - Op basis van de data verstrekt door het CBS en het UWV heeft zelfboekhouden.com een onderzoek opgesteld en gespecificeerd in een aantal catego......
Lees verder »

Voetbal Vereniging Ruurlo & De Tapperij organiseren “Reurlse Bingoooo”
RUURLO - Voetbal Vereniging Ruurlo & De Tapperij hebben de krachten gebundeld om een bingo te organiseren voor jong en oud. Daarnaast komt er ook......
Lees verder »

Borculose recidivist (29) opnieuw betrapt als bestuurder van een auto zonder geldig rijbewijs
BORCULO - Op donderdag 14 januari werd een 29 jarige Borculoër betrapt tijdens het besturen van een auto, terwijl zijn rijbewijs ongeldig is verklaard......
Lees verder »

Ophalen oud papier Dijkhoek-Heure maand uitgesteld
BORCULO - Voor het ophalen van het oud papier in de Dijkhoek en Heure zijn De Diekhookse Klumpkes en v.v. DEO vanaf dit jaar een samenwerking aangegaa......
Lees verder »

€ 391,20 aan statiegeld donaties voor v.v. DEO
BORCULO - De afgelopen twee maanden konden er bij Albert Heijn Borculo emballagebonnen ingeleverd worden voor voetbalvereniging DEO. Daar is in totaal......
Lees verder »

Gezamenlijk gezondheid verbeteren in de Achterhoek –  ‘8RHK Gezond’ afgetrapt
ACHTERHOEK - De Achterhoek start als eerste regio met het Kavelmodel van HealthKIC om te werken aan verbetering van de gezondheid. 15 januari werd de ......
Lees verder »

Pizzatrain donderdag 28 januari weer bij Café De Stier
EIBERGEN - Pizzatrain steunt Café de Stier uit Eibergen wederom door donderdag 28 januari pizza's te bereiden voor afhaal en bezorging tussen 16.30 en......
Lees verder »

Oproep Kinderen Kopen Een Huis
BERKELLAND - Wil je dolgraag verhuizen, maar levert dit veel strijd op met jouw thuiswonende kinderen? Wijzen zij iedere woning af die je voorstelt e......
Lees verder »

Achterhoek in beweging komt met gratis webinar: Blijf je club trouw
BERKELLAND - Uit de Achterhoekse verenigingsmonitor blijkt dat 70% van de verenigingen ledenwerving- en behoud als grootste knelpunt zien en hier graa......
Lees verder »

Kennismaken met basisscholen in Ruurlo
RUURLO - Ouders van kinderen die vier jaar worden zijn van harte welkom op de basisscholen van Ruurlo om kennis te komen maken. In verband met corona ......
Lees verder »

Kenteken verplicht voor landbouwvoertuigen
BERKELLAND - De maximumsnelheid voor landbouwvoertuigen wordt verhoogd van 25 naar 40 km/u en deze voertuigen mogen op de provinciale weg rijden. Daa......
Lees verder »

Columns Marcel & Monique

Fratsen gelukkig
NEEDE - Gelukkig moar `t nieuwe joar kump deran, 2020 was achterof eigenlijk `n joar vol gemas. Deur `t virus kwam onze dagelijkse gang van zaken behe......
Lees verder »

Column Monique Weiden: Melkproductieregistratie (MPR)
BELTRUM - Onze melkkoeien produceren zeer hoogwaardige melk die aan heel veel voorwaarden moet voldoen, maar die ook onder zeer scherp toezicht van ve......
Lees verder »

Fratsen Trio
NEEDE - Onlangs schreef ik ne keare iets oaver een escortbureau, doar warkt van dee vrouwleu dee ie kunt bellen as ie argens van of mot. In dat artike......
Lees verder »

Fratsen de road
NEEDE - Onze gemeenteroad begunt zich een betje te reuren,ze denkt volgens mien dat ze neet serieus genog wordt e nommen. De wetholder hef `n dealtje ......
Lees verder »

NUB TV

film: Het jaar van Bas te Velthuis


BERKELLAND – In de laatste dagen van het jaar blikken we met een 11-tal Berkellanders terug op 2020. Op de laatste dag van het jaar hebben we niet alleen het interview met burgemeester Joost van Oostrum, maar ook met Bas te Velthuis, de eindredacteur van Nieuws uit Berkelland. Eigenlijk zou deze film geplaatst worden op donderdag 30 december. Echter is Bas gisteren voor de eerste keer vader geworden. Daarom hebben we even gewacht met het plaatsen van dit interview. Tim Loos sprak met Bas voor dat hij vader werd.

Ondernemend Berkelland

Nieuws uit Berkelland helpt: Taza Borculo
 Nieuws uit Berkelland helpt Taza Borculo BORCULO - Het zal voor veel mensen een rustige jaarwisseling worden. In alle opzichten anders dan anders. E......
Lees verder »

Nieuws uit Berkelland helpt: Proeflokaal01
Nieuws uit Berkelland helpt: Proeflokaal01 Net als met Kerst zullen wij weer heerlijke borrelplankjes voor jullie bereiden voor Oudejaarsdag! Een heer......
Lees verder »

Nieuws uit Berkelland helpt: Ten Haken Foodservice
Nieuws uit Berkelland helpt: Ten Haken Foodservice NEEDE - Wij verkopen op 31 december aan de Borculoseweg ( bij het ijzeren hek naast de AH) oliebol......
Lees verder »

Online Muziekbingo bij De Klok in Eibergen
EIBERGEN - In deze rare tijden is het voor ondernemers erg belangrijk om creatief te zijn. Ook vele ondernemers uit Eibergen komen met leuke en uniek......
Lees verder »

Nieuws uit Berkelland helpt: Helmink Wonen Eibergen 
Nieuws uit Berkelland helpt: Helmink Wonen Eibergen  Tijdens de lockdown zijn wij telefonisch per mail en app bereikbaar. Artikelen kunnen via de......
Lees verder »