film: Aanleg boomplantage garandeert toekomst midwinterhoorntraditie

Door Redactie op 08-11-2020


EIBERGEN – Een club van hoofdzakelijk bejaarde inwoners van Eibergen en omgeving legde een plantage aan van boompjes, die een eeuwenoude Achterhoekse traditie moeten ondersteunen. Het gaat om de aanleg van een bosje elzen- en berkenbomen, waaruit toekomstige generaties midwinterhoorns kunnen hakken, zagen en snijden. De Eibergenaren stichtten ruim twee jaar geleden al het eerste midwinterhoorn atelier ter wereld om hun groeiende erfgoedgroep te huisvesten en ruimte te hebben voor het maken van midwinterhoorns. De plantage is ook een wereldprimeur en krijgt een plaats tegen het talud van de nieuwe N18 tussen de Stokkersbarg en de Stokkersbrug onder Eibergen. Er komt container bij voor werkplaatsen voor de jeugd, en een windmolen voor het oppompen van water. In de plantage komt een kunstwerk in de vorm van een 45 meter lange groene midwinterhoorn. Bezoekers kunnen er komen via de N822 en de Stokkersweg of de N823 en de Biezebeekweg.

De Midwinterhoorn groep Eibergen gaat de boompjes behandelen als bonsai boompjes. Het doel is hun groei zodanig te beïnvloeden dat ze al de gebogen vorm krijgen van midwinterhoorns. De groep is sinds omstreeks 1975 bezig om het behoud van de midwinterhoorn traditie te verzekeren. Diverse leden hebben honderden scholieren  in de gemeente Berkelland les gegeven en bijgestaan in het maken van midwinterhoorns. Ze onderwijzen jongeren in de oorsprong en de kunst van het hoornblazen tijdens de periode van de kerst en de jaarwisseling (de adventstijd).  Bovendien demonstreren ze op middelbare scholen hoe het hoorngeschal boodschappen kan verspreiden. Midwinterhoorn blazen is een oorspronkelijk Achterhoeks en Twents (Nedersaksisch) gebruik. De eeuwenoude traditie ging in de Achterhoek ruim anderhalve eeuw geleden verloren. Een van de laatste wapenfeiten in de geschiedschrijving van de Achterhoekse grensstreek is het gebruik van de midwinterhoorn kort na de Franse tijd in 1815 om smokkelaars te waarschuwen voor kommiezen; de douanebeambten.

In Twente dreigde het gebruik uit te sterven halverwege de vorige eeuw. Maar de Twentsche Courant van 6 januari 1948 sloeg alarm, waarna het blazen een nieuwe impuls kreeg. Daar telden omstreeks 1967 tien buurtschappen elk vier blazers, die op een concours streden om een zilveren hoorn. Eibergenaar Gerrit Hazewinkel werd enthousiast voor het midwinterhoorn blazen. Hij kreeg de nodige historische en technische informatie van Henk Meijer in Losser om de traditie  nieuw leven in te blazen in de Achterhoek. Hij legde in Eibergen de basis voor een midwinterhoorngroep en haalde er meteen zo’n twintig jongeren bij uit de plaatselijke muziekverenigingen Euphonia en Excelsior. De groep geeft lezingen en demonstraties in de hele regio.

Volgens Hazewinkel hadden de meeste mensen in de jaren 1970 tot 1990 nog nooit van een midwinterhoorn gehoord. Voor het wetenschappelijk documenteren van de traditie in de Achterhoek werkte de groep mee aan een onderzoek van twee antropologen en een filmer in opdracht van de Universiteit van Amsterdam. Midwinterhoorns werden in de oudheid gebruikt om boze geesten te verjagen van de oude hoeven en om de goede vruchtbaarheidsgeesten op te roepen uit de waterputten voor de boerderijen. De gebogen houten hoorns hebben een legde van 1,20-1,50 meter. Tussen de eerste zondag van Advent in december en Driekoningen, op 6 januari wordt de komst van het kerstkind aangekondigd met winterhoorngeschal.

Regio’s en buurtschappen ontwikkelen hun eigen melodieën, die ze soms blazen boven een waterput om meerdere redenen:
Men kende vroeger geen lijm dus de twee helften van de hoor werd door biezen aan elkaar verbonden. Dat was net zo dicht als een droog wijnvat. Door het hout nat te houden zette het uit en dichte zich de naden. De hoorn werd  nat gehouden door hem in de put te hangen. De natte hoorn was zo zwaar geworden dat de blazer hem graag op de putrand liet rusten. Daarnaast stonden rond de put vaak oude eiken waaruit de boze geesten moesten worden verjaagd. De melodie heet d’olde roop. Ook op de Veluwe zijn inmiddels  midwinterhoorngroepen opgericht. Een federatie van Gelderse Midwinterhoorngroepen verenigt de Achterhoekse blazers en Veluwse midwinterhoornblazers. Het blazen op en het maken van de midwinterhoorn is officieel erkend als immaterieel erfgoed.

Copyright © 2021 NUB
Realisatie: Niels Voortman - Computer-Parts.NL - Eibergen

Politie zoekt getuigen van poging woninginbraak in Ruurlo
RUURLO - Vrijdagavond is er tussen 21:00 en 21:30 uur een poging tot woninginbraak geweest in de omgeving Borculoseweg/Molenlaan in Ruurlo. Hierbij zi......
Lees verder »

Bezinningsavond over de eucharistie In Beltrum
BELTRUM - Op dinsdag 26 oktober houdt de commissie Ontmoeting & Inspiratie een bezinningsavond over de eucharistie. Spreker is Samuel Goyvaerts (1......
Lees verder »

Open kampioenschap 30 seconds bij De Klok in Eibergen
EIBERGEN - Wie helpt jou aan die felbegeerde titel 30 Seconds Kampioen van Eibergen. Bij Grand café De Klok organiseren ze samen met Jeroen Citroen E......
Lees verder »

Opnieuw twee militaire oefeningen in Berkelland
BERKELLAND - Het ministerie van Defensie houdt van 25 tot en met 27 oktober 2021 een oefening. De oefening speelt zich onder andere af in Berkelland.......
Lees verder »

CINEbieb Neede vertoont ‘Sorry We Missed You’
NEEDE – Op donderdagavond 4 november laten de vrijwilligers van CINEbieb in de Bibliotheek Neede de dramafilm ‘Sorry We Missed You’ zien. De avond be......
Lees verder »

Maak een robot met Micro:bit tijdens BIEBlab
BERKELLAND – Op 3 november (Ruurlo) en 10 november (Eibergen) staat BIEBlab in het teken van het maken van een robot. In beide vestigingen begint de ......
Lees verder »

Bieb biedt hulp bij het digitaler worden
BERKELLAND – De wereld wordt steeds digitaler. Meer en meer wordt aan de burger gevraagd om zaken digitaal te regelen. Het aanvragen van toeslagen, h......
Lees verder »

Terrastour GroenLinks: Ga in gesprek met Leo en Andra
BERKELLAND - "De gemeenteraadsverkiezingen komen er aan en zoals bekend doen wij ook weer mee in Berkelland". Zegt Andra Weg. "Het verkiezingsprogram......
Lees verder »

Onderhoudswerkzaamheden brug aan de Hagmansweg
GELSELAAR/GEESTEREN- Van 25 oktober tot en met 26 november zijn er onderhoudswerkzaamheden aan de brug in de Hagmansweg in Geesteren. Daarom wordt de ......
Lees verder »

Valpreventie cursus Beweeg Zeker weer van start!
BERKELLAND- In november start de Sport Federatie Berkelland (SFB) weer met de valpreventiecursus Beweeg Zeker! Deze cursus is voor alle inwoners van B......
Lees verder »

Dag van de Mantelzorg: u kunt zich nog aanmelden
BERKELLAND - Zorgt u langere tijd voor iemand in uw naaste omgeving? Voor iemand die ziek is of een beperking heeft? Dan verdient u het om eens in he......
Lees verder »

Asfaltwerkzaamheden op Pagertweg Neede
NEEDE - Op het gedeelte tussen de Pasmanweg en de Diepenheimseweg op de N824 wordt een nieuwe asfaltlaag aangebracht. Hiervoor wordt de weg van 29 ok......
Lees verder »

Fratsen door Marcel Stroet

Fratsen oogsttied
NEEDE - September is natuurlijk de oogstmoand bie oetstek.De boeren meit nog `n leste snit van `t land. Dit joar was natuurlijk biezonder vruchtboar ......
Lees verder »

Fratsen Park De Stroet
NEEDE - Onlangs tuffen ik met onze bezorgbusse hendig deur de Beltrumse stroaten. Neet vulle volk in de beene en ik mos denken an de familie Dute en ......
Lees verder »

Fratsen gemoffel
NEEDE - Kiek ie ok voetbalwedstrieden op `t EK ?? Dan vin ik `t altied mooi um de aparte dinge te zeen. Zoas `t publiek dat zut dat ze in beeld komp ......
Lees verder »

Fratsen Ter observatie
BERKELLAND - Ja leu ik heb `t ok al e kreggen, `t earste spuitje. Ik bun van 62 dus ik moch mienzelf anmelden. Wonder boaven wonder kon ik al noa dree......
Lees verder »

NUB TV

film: Kijkje op de kermis in Borculo

Uit de krant

Recept: Salade kalfstong met tartaar van ossenhaas
Ossenhaas tartaar: Benodigdheden: Gesnipperde ui (geblanceerd) Gehakte kappertjes Augurk Fijn gesneden bieslook Sweet chilli Zout en peper  &nbs......
Lees verder »

Willy’s tuincolumn: Koester het dialect a’j plat könt praoten, mo’j ut neet laoten
Hoe heet dit? En dat? Soms weet ik niet eens de Nederlandse naam, maar ken ik alleen het dialect. Maar geregeld vraag ik mij ook af of er naam is in ......
Lees verder »

Dorps Accommodatie Rietmolen bestaat 10 jaar
 RIETMOLEN – Op 29 mei was het precies 10 jaar geleden dat de Dorps Accommodatie Rietmolen, kort weg DAR, werd geopend. Rob Spikker werd in 2017 voor......
Lees verder »

Willy’s tuin column: De gratis EHBO-doos
BERKELLAND - EHBO met onkruid raar? Nee helemaal niet, je kent het alleen (nog) niet! Onkruid vind ik altijd zo negatief klinken, maar het kan ook hee......
Lees verder »

De woningnood is hoog, er is een groot tekort aan voedselbanken, maar jij kunt helpen.
BERKELLAND - Waar? Gewoon in je eigen tuin. Moeilijk? Nee hoor, kwestie van doen! Hoe? Hier en daar wat rommeltjes laten liggen, een bakje met water n......
Lees verder »