film: Aanleg boomplantage garandeert toekomst midwinterhoorntraditie

Door Redactie op 08-11-2020


EIBERGEN – Een club van hoofdzakelijk bejaarde inwoners van Eibergen en omgeving legde een plantage aan van boompjes, die een eeuwenoude Achterhoekse traditie moeten ondersteunen. Het gaat om de aanleg van een bosje elzen- en berkenbomen, waaruit toekomstige generaties midwinterhoorns kunnen hakken, zagen en snijden. De Eibergenaren stichtten ruim twee jaar geleden al het eerste midwinterhoorn atelier ter wereld om hun groeiende erfgoedgroep te huisvesten en ruimte te hebben voor het maken van midwinterhoorns. De plantage is ook een wereldprimeur en krijgt een plaats tegen het talud van de nieuwe N18 tussen de Stokkersbarg en de Stokkersbrug onder Eibergen. Er komt container bij voor werkplaatsen voor de jeugd, en een windmolen voor het oppompen van water. In de plantage komt een kunstwerk in de vorm van een 45 meter lange groene midwinterhoorn. Bezoekers kunnen er komen via de N822 en de Stokkersweg of de N823 en de Biezebeekweg.

De Midwinterhoorn groep Eibergen gaat de boompjes behandelen als bonsai boompjes. Het doel is hun groei zodanig te beïnvloeden dat ze al de gebogen vorm krijgen van midwinterhoorns. De groep is sinds omstreeks 1975 bezig om het behoud van de midwinterhoorn traditie te verzekeren. Diverse leden hebben honderden scholieren  in de gemeente Berkelland les gegeven en bijgestaan in het maken van midwinterhoorns. Ze onderwijzen jongeren in de oorsprong en de kunst van het hoornblazen tijdens de periode van de kerst en de jaarwisseling (de adventstijd).  Bovendien demonstreren ze op middelbare scholen hoe het hoorngeschal boodschappen kan verspreiden. Midwinterhoorn blazen is een oorspronkelijk Achterhoeks en Twents (Nedersaksisch) gebruik. De eeuwenoude traditie ging in de Achterhoek ruim anderhalve eeuw geleden verloren. Een van de laatste wapenfeiten in de geschiedschrijving van de Achterhoekse grensstreek is het gebruik van de midwinterhoorn kort na de Franse tijd in 1815 om smokkelaars te waarschuwen voor kommiezen; de douanebeambten.

In Twente dreigde het gebruik uit te sterven halverwege de vorige eeuw. Maar de Twentsche Courant van 6 januari 1948 sloeg alarm, waarna het blazen een nieuwe impuls kreeg. Daar telden omstreeks 1967 tien buurtschappen elk vier blazers, die op een concours streden om een zilveren hoorn. Eibergenaar Gerrit Hazewinkel werd enthousiast voor het midwinterhoorn blazen. Hij kreeg de nodige historische en technische informatie van Henk Meijer in Losser om de traditie  nieuw leven in te blazen in de Achterhoek. Hij legde in Eibergen de basis voor een midwinterhoorngroep en haalde er meteen zo’n twintig jongeren bij uit de plaatselijke muziekverenigingen Euphonia en Excelsior. De groep geeft lezingen en demonstraties in de hele regio.

Volgens Hazewinkel hadden de meeste mensen in de jaren 1970 tot 1990 nog nooit van een midwinterhoorn gehoord. Voor het wetenschappelijk documenteren van de traditie in de Achterhoek werkte de groep mee aan een onderzoek van twee antropologen en een filmer in opdracht van de Universiteit van Amsterdam. Midwinterhoorns werden in de oudheid gebruikt om boze geesten te verjagen van de oude hoeven en om de goede vruchtbaarheidsgeesten op te roepen uit de waterputten voor de boerderijen. De gebogen houten hoorns hebben een legde van 1,20-1,50 meter. Tussen de eerste zondag van Advent in december en Driekoningen, op 6 januari wordt de komst van het kerstkind aangekondigd met winterhoorngeschal.

Regio’s en buurtschappen ontwikkelen hun eigen melodieën, die ze soms blazen boven een waterput om meerdere redenen:
Men kende vroeger geen lijm dus de twee helften van de hoor werd door biezen aan elkaar verbonden. Dat was net zo dicht als een droog wijnvat. Door het hout nat te houden zette het uit en dichte zich de naden. De hoorn werd  nat gehouden door hem in de put te hangen. De natte hoorn was zo zwaar geworden dat de blazer hem graag op de putrand liet rusten. Daarnaast stonden rond de put vaak oude eiken waaruit de boze geesten moesten worden verjaagd. De melodie heet d’olde roop. Ook op de Veluwe zijn inmiddels  midwinterhoorngroepen opgericht. Een federatie van Gelderse Midwinterhoorngroepen verenigt de Achterhoekse blazers en Veluwse midwinterhoornblazers. Het blazen op en het maken van de midwinterhoorn is officieel erkend als immaterieel erfgoed.

Copyright © 2022 NUB
Realisatie: Niels Voortman - Computer-Parts.NL - Eibergen

Lessons & Carols wordt een traditie in de Dorpskerk Ruurlo
RUURLO - Op zondagavond 11 december is er weer een uitvoering van Lessons & Carols, met liederen en lezingen in de sfeer van Kerst. Er is inmidde......
Lees verder »

Huisartsenposten Gelderland redelijk goed bereikbaar
BERKELLAND  - Wie op een zaterdagavond dringend een huisarts nodig heeft, moet in Gelderland gemiddeld 8 minuten wachten tot de dienstdoende hui......
Lees verder »

Kinderen Eibergen en Beltrum kunnen schaatsen
EIBERGEN/BELTRUM - Op maandag 28 november was de laatste les van het Piet de Wit Schaatsproject 2022 voor de kinderen uit Eibergen en Beltrum. Jaarlij......
Lees verder »

Leo van Leijsen praat over de kerken van het Midden-Oosten in Beltrum
BELTRUM - Onder deze titel zal Leo van Leijsen op dinsdag 17 januari 2023 in de Onze-Lieve-Vrouw-Tenhemelopnemingkerk te Beltrum met ons in gesprek g......
Lees verder »

Politieke Avond op 6 december
BERKELLAND - Op dinsdag 6 december is de volgende Politieke Avond in het gemeentehuis in Borculo. Tijdens een Politieke Avond worden er eerst politie......
Lees verder »

Twee militaire oefeningen in Berkelland van 5 t/m 9 december
BERKELLAND - Het ministerie van Defensie houdt begin december 2 militaire oefeningen: op 5 december in de omgeving van Geesteren. Er doen 45 militair......
Lees verder »

Midwinterhoornblazers op Schapenmeer
REGIO - “Het duister moet gaan want het licht komt eraan”. Midwinterhoornblazers van d'Olde Roop uit Zelhem zijn zondag 18 december te zien en te hor......
Lees verder »

Vrouw gewond na aanrijding in Eibergen
EIBERGEN - De hulpdiensten zijn woensdagmiddag rond 14.30 uur uitgerukt naar de Haaksbergseweg in Eibergen. Een automobilist was daar in botsing geko......
Lees verder »

Ellen Nauta nieuwe voorzitter van de P10
BERKELLAND - De leden van de P10 -het netwerk van 30 plattelandsgemeenten waaronder Berkelland- ontmoeten elkaar vandaag op de Wageningen Universitei......
Lees verder »

Renske Leijten bezoekt Agem
BERKELLAND - Tweede Kamerlid Renske Leijten en haar medewerker energie Stefan Haas hebben maandagmiddag op uitnodiging van Agem een bezoek gebracht a......
Lees verder »

Online casinobonussen een koning waardig
BERKELLAND - Een online casino bonus is een bonus die aan spelers wordt gegeven door een online casino. Deze bonus kan verschillende vormen aannemen,......
Lees verder »

10e editie van Achterhoekse Talententuin succesvol
BERKELLAND - De Achterhoekse Talententuin werd afgelopen vrijdag 25 november druk bezocht met ruim 1400 bezoekers. Een interessant programma met een ......
Lees verder »

Fratsen door Marcel Stroet

Fratsen dagje oet
NEEDE - Ik was deur VIOS oet e neudigt um eens een keartje met te goan as sponsor van disse mooie vereniging noar FC Twente. Fantastisch natuurlijk w......
Lees verder »

Fratsen wat een gedoo
NEEDE - De prieze van gas en stroom riest de panne oet. Wat leu kunt `t neet mear betalen allemoale,wat een nare toestand. Noe krieg ie allerlei tips......
Lees verder »

Fratsen kamelen
NEEDE - Dreuge,dreuge,dreuge op `t moment dat ik dit schrief heb wij net oetgerekend onder de jammarkt een buitje ehad. Was nog ens neet zovulle en zo......
Lees verder »

Fratsen op kop
NEEDE - Op mien bienoa dagelijkse tochtje van Nee noar Beltrum zoog ik van de een op de andere dag inens allemoale vlaggen op kop hangen. Bie de ears......
Lees verder »

NUB TV

Borculo en Geesteren in het teken van traditionele slipjacht


BORCULO/GEESTEREN – De jaarlijkse slipjacht van de Koninklijke Nederlandse Jacht Vereniging (KNJV) en de Hamelandse Ruiters in Borculo en Geesteren vond zaterdag voor de 47e keer plaats. Amazone Floor van Roon heeft met meer dan honderd jachten door het hele land meegereden en komt, net als andere deelnemers en vele bezoekers, graag naar de Achterhoek voor de slipjacht.

“Het is supermooi om in deze streek, in deze regio te rijden”, aldus Van Roon. “Mensen zijn hier heel vriendelijk en vinden het naar mijn weten ook leuk dat we er zijn. Dus dit is zeker een omgeving waar we graag komen.” Dat deelnemers graag naar Berkelland komen blijkt uit cijfers van de KNJV. “Als je kijkt naar de ongeveer vijftig jachten die ze jaarlijks organiseren, dan zitten wij in de top vijf qua deelnemers. Dat geeft wel aan dat ze graag hier naartoe komen”, laat Jan Markink van de Hamelandse Ruiters weten. Ook bezoekers weten de slipjacht te vinden: “We kunnen altijd rekenen op heel veel belangstelling. We kondigen het altijd aan en dan komen er veel mensen naar kijken.”

Tijdens de slipjacht jagen de veertig deelnemers niet op een prooi, maar volgen ze een kunstmatig vossenspoor door het landschap. “Met een slipjacht trekken we een spoor dat ruikt naar vos en dan volgen een stel honden het spoor”, beschrijft Van Roon. “Dan zijn er drie ruiters die de honden begeleiden en wij als ruiters gaan er met de paarden achteraan.” De ruiters rijden vervolgens door de veelzijdige natuur in Borculo en Geesteren. “Dat gaat dan over de weilanden, de landerijen en door de bossen”, vertelt Markink. “Maar ook door sloten bijvoorbeeld, dat is het mooie ervan.”

Waardevolle traditie
Voor de amazones is de traditie erg waardevol. “Ik vind het vooral heel leuk dat je het met een grote groep van vaak dezelfde mensen doet”, vertelt amazone Mathilde de Rooij, die vaak samen met haar ouders een slipjacht rijdt. “En er zit geen wedstrijdelement in, dat maakt het gemoedelijk.” Van Roon rijdt twee keer per week mee met een jacht: “Dan kom je op leuke plekken van Nederland en mooie stukken natuur waar je anders niet zou komen.”

Traditie in ere houden
Ook Markink hoopt dat de traditie, die in Borculo en Geesteren bijna vijftig jaar bestaat, nog lang blijft bestaan. “Het is een traditie die in ere moet worden gehouden”, vindt de organisator. “Bij de start zie je zogenaamde sonneurs, die blazen de jacht aan en aan het einde van de jacht blazen ze het weer af.”

Door REGIO8

Uit de krant

Met trots dragen wij de groene Achterhoek muts en sjaal!
BERKELLAND - Deze prachtige Achterhoekse vlag muts met groene pluim is een mooi gebreide winter muts in de Achterhoek kleuren.. De heerlijk zachte mu......
Lees verder »

Geest eren
GEESTEREN - Als op oudejaarsavond om tien uur de klok in Geesteren slaat en je het schreeuwen van de steenuil hoort, is de kans groot dat de nieuwjaa......
Lees verder »

Balkenbrij is typisch Gelders: ‘Het smaakt lekkerder dan het klinkt’
ACHTERHOEK - Je houdt ervan, of je vindt het absoluut niet lekker: balkenbrij. Het vleesgerecht kent zijn oorsprong in Gelderland en is misschien wel ......
Lees verder »

Recept: Salade kalfstong met tartaar van ossenhaas
Ossenhaas tartaar: Benodigdheden: Gesnipperde ui (geblanceerd) Gehakte kappertjes Augurk Fijn gesneden bieslook Sweet chilli Zout en peper  &nbs......
Lees verder »

Willy’s tuincolumn: Koester het dialect a’j plat könt praoten, mo’j ut neet laoten
Hoe heet dit? En dat? Soms weet ik niet eens de Nederlandse naam, maar ken ik alleen het dialect. Maar geregeld vraag ik mij ook af of er naam is in ......
Lees verder »