film: Aanleg boomplantage garandeert toekomst midwinterhoorntraditie

Door Redactie op 08-11-2020


EIBERGEN – Een club van hoofdzakelijk bejaarde inwoners van Eibergen en omgeving legde een plantage aan van boompjes, die een eeuwenoude Achterhoekse traditie moeten ondersteunen. Het gaat om de aanleg van een bosje elzen- en berkenbomen, waaruit toekomstige generaties midwinterhoorns kunnen hakken, zagen en snijden. De Eibergenaren stichtten ruim twee jaar geleden al het eerste midwinterhoorn atelier ter wereld om hun groeiende erfgoedgroep te huisvesten en ruimte te hebben voor het maken van midwinterhoorns. De plantage is ook een wereldprimeur en krijgt een plaats tegen het talud van de nieuwe N18 tussen de Stokkersbarg en de Stokkersbrug onder Eibergen. Er komt container bij voor werkplaatsen voor de jeugd, en een windmolen voor het oppompen van water. In de plantage komt een kunstwerk in de vorm van een 45 meter lange groene midwinterhoorn. Bezoekers kunnen er komen via de N822 en de Stokkersweg of de N823 en de Biezebeekweg.

De Midwinterhoorn groep Eibergen gaat de boompjes behandelen als bonsai boompjes. Het doel is hun groei zodanig te beïnvloeden dat ze al de gebogen vorm krijgen van midwinterhoorns. De groep is sinds omstreeks 1975 bezig om het behoud van de midwinterhoorn traditie te verzekeren. Diverse leden hebben honderden scholieren  in de gemeente Berkelland les gegeven en bijgestaan in het maken van midwinterhoorns. Ze onderwijzen jongeren in de oorsprong en de kunst van het hoornblazen tijdens de periode van de kerst en de jaarwisseling (de adventstijd).  Bovendien demonstreren ze op middelbare scholen hoe het hoorngeschal boodschappen kan verspreiden. Midwinterhoorn blazen is een oorspronkelijk Achterhoeks en Twents (Nedersaksisch) gebruik. De eeuwenoude traditie ging in de Achterhoek ruim anderhalve eeuw geleden verloren. Een van de laatste wapenfeiten in de geschiedschrijving van de Achterhoekse grensstreek is het gebruik van de midwinterhoorn kort na de Franse tijd in 1815 om smokkelaars te waarschuwen voor kommiezen; de douanebeambten.

In Twente dreigde het gebruik uit te sterven halverwege de vorige eeuw. Maar de Twentsche Courant van 6 januari 1948 sloeg alarm, waarna het blazen een nieuwe impuls kreeg. Daar telden omstreeks 1967 tien buurtschappen elk vier blazers, die op een concours streden om een zilveren hoorn. Eibergenaar Gerrit Hazewinkel werd enthousiast voor het midwinterhoorn blazen. Hij kreeg de nodige historische en technische informatie van Henk Meijer in Losser om de traditie  nieuw leven in te blazen in de Achterhoek. Hij legde in Eibergen de basis voor een midwinterhoorngroep en haalde er meteen zo’n twintig jongeren bij uit de plaatselijke muziekverenigingen Euphonia en Excelsior. De groep geeft lezingen en demonstraties in de hele regio.

Volgens Hazewinkel hadden de meeste mensen in de jaren 1970 tot 1990 nog nooit van een midwinterhoorn gehoord. Voor het wetenschappelijk documenteren van de traditie in de Achterhoek werkte de groep mee aan een onderzoek van twee antropologen en een filmer in opdracht van de Universiteit van Amsterdam. Midwinterhoorns werden in de oudheid gebruikt om boze geesten te verjagen van de oude hoeven en om de goede vruchtbaarheidsgeesten op te roepen uit de waterputten voor de boerderijen. De gebogen houten hoorns hebben een legde van 1,20-1,50 meter. Tussen de eerste zondag van Advent in december en Driekoningen, op 6 januari wordt de komst van het kerstkind aangekondigd met winterhoorngeschal.

Regio’s en buurtschappen ontwikkelen hun eigen melodieën, die ze soms blazen boven een waterput om meerdere redenen:
Men kende vroeger geen lijm dus de twee helften van de hoor werd door biezen aan elkaar verbonden. Dat was net zo dicht als een droog wijnvat. Door het hout nat te houden zette het uit en dichte zich de naden. De hoorn werd  nat gehouden door hem in de put te hangen. De natte hoorn was zo zwaar geworden dat de blazer hem graag op de putrand liet rusten. Daarnaast stonden rond de put vaak oude eiken waaruit de boze geesten moesten worden verjaagd. De melodie heet d’olde roop. Ook op de Veluwe zijn inmiddels  midwinterhoorngroepen opgericht. Een federatie van Gelderse Midwinterhoorngroepen verenigt de Achterhoekse blazers en Veluwse midwinterhoornblazers. Het blazen op en het maken van de midwinterhoorn is officieel erkend als immaterieel erfgoed.

Copyright © 2021 NUB
Realisatie: Niels Voortman - Computer-Parts.NL - Eibergen

Hof te Ruurlo dit weekend open voor publiek
RUURLO - Hof te Ruurlo is dit weekend weer open voor publiek. Het is een tuin van 1100m2 met twee vijvers en vele zithoekjes. Door de indeling van de......
Lees verder »

Fietstellingen in Ruurlo van 17 tot en met 23 mei
RUURLO - In de week van 19 tot en met 25 april is een verkeersonderzoek gehouden naar het autoverkeer in Ruurlo. Bij dit onderzoek is door een techni......
Lees verder »

Correctie halsband gevonden in Eibergen
EIBERGEN - Op vrijdagmorgen 30 april omstreeks 7.00 uur in ochtend, vond een voorbijganger op het fietspad (voorheen oude spoorbaan ), vanaf de Stati......
Lees verder »

‘Ontwerp je eigen game-karakter’ bij BIEBlab Kunstwijs
BERKELLAND  – Op woensdag 19 en woensdag 26 mei organiseert BIEBlab Kunstwijs twee online workshops. Tijdens deze interactieve workshop leer je ......
Lees verder »

Inzameling oud-papier Amicitia
GEESTEREN - Muziekvereniging Amicitia haalt op zaterdag 29 mei 2021 weer oud papier op in Geesteren en buitengebied. Let op: alleen het papier dat ge......
Lees verder »

Slager gezocht voor markt in Neede
NEEDE - Na bijna 40 jaar trouwe aanwezigheid op de gezellige Needse warenmarkt heeft marktslager Jansen besloten te stoppen. Reden om op zoek te gaan......
Lees verder »

Woninginbraak in Ruurlo
RUURLO - Tussen zaterdag 8 mei en maandag 10 mei is er ingebroken in een woning aan de Wildenborchseweg in Ruurlo. De politie Berkelland is op zoek n......
Lees verder »

Vier gewonden bij ongeluk Vordenseweg in Ruurlo
RUURLO - Zondagmiddag zijn de hulpdienst rond kwart over drie massaal uitgerukt naar de Vordenseweg in Ruurlo. Door een nog onbekende oorzaak was hie......
Lees verder »

Muziekvereniging Euphonia haalt oud papier op
EIBERGEN  – Zaterdag 15 mei kunnen inwoners van Eibergen hun oud papier weer aan de straat zetten. Vanaf 9.00 uur ’s ochtends gaan leden en onde......
Lees verder »

EGVV Gelselaar zoekt trainer voor eerste elftal
GELSELAAR - Tim Kollen heeft EGVV aan het begin van het seizoen laten weten te vertrekken bij de club. Na vier mooie jaren stopt Kollen toch met enig......
Lees verder »

Dauwtrappen in Gelselaar
GELSELAAR - Op Hemelvaartsdag, donderdag 13 mei, gaat men voor de 56e keer dauwtrappen in Gelselaar. Uiteraard zullen de op dat moment geldende Coron......
Lees verder »

Cursus Beeldhouwen in de buitenlucht van KunstKring Ruurlo
RUURLO – Op woensdag 2 juni start er een nieuwe cursus van KunstKring Ruurlo op een prachtige locatie in de buitenlucht. Docent Nico van Kan verzorgt......
Lees verder »

Fratsen door Marcel Stroet

Fratsen Dummelig
NEEDE - An `t woord dummelig mos ik denken toen Rutte zich noa een wekke al neet mear kon herinneren wat e zeg had. Vrogger heb ik in `t mooie Reurle......
Lees verder »

Fratsen wetten en regels
NEEDE - Wetten en regels wurdt in disse tied sneller an e past as ooit te veuren. Veural degene die `t veur `t zeggen hebt past constant de regels en ......
Lees verder »

Fratsen aparte dinge
NEEDE - In disse wondere aparte tied van beparkingen hebt wij ok allemoale iets mear tied um te leazen. As ie vulle least wurd ie vanzelf ok luk wieze......
Lees verder »

Fratsen gelukkig
NEEDE - Gelukkig moar `t nieuwe joar kump deran, 2020 was achterof eigenlijk `n joar vol gemas. Deur `t virus kwam onze dagelijkse gang van zaken behe......
Lees verder »

NUB TV

Robert Hietbrink blaast ‘The Last Post’ voor zijn huis in Borculo


BORCULO – Robert Hietbrink blaast ‘The Last Post’ voor zijn huis in Borculo

Uit de krant

Willy’s tuincolumn: “Vandaag eten we onkruid!”
BERKELLAND - Nee, nu niet gelijk afhaken, je kent het niet, en wat een boer niet kent…..Probeer het maar een keer, net als ik. De eerste keer dat ik e......
Lees verder »

Miha Bodytec: Kort, intensief en zeer effectief trainen
BERKELLAND - Miha Bodytec of terwijl EMS Electro Musculaire Stimulatie is een trainingsvorm waarbij er in korte tijd zeer effectief getraind kan word......
Lees verder »

Gezondheidstip FYSIO Eibergen: Lage (te)rugklachten
EIBERGEN - Sommigen krijgen het maar één keer, anderen krijgen er vaker last van en anderen hebben het herhaaldelijk: lage rugpijn. Lage rugpijn bevi......
Lees verder »

Bevrijd je computer
EIBERGEN - Helaas kun je niet oneindig je foto’s en documenten op je computer blijven opslaan. De opslagschijf is een keer vol, maar gelukkig zijn da......
Lees verder »

Nieuws uit Berkelland helpt: Taza Borculo
 Nieuws uit Berkelland helpt Taza Borculo BORCULO - Het zal voor veel mensen een rustige jaarwisseling worden. In alle opzichten anders dan anders. E......
Lees verder »