BERKELLAND – In 2021 zorgde extreem noodweer in Limburg, de Ardennen en Duitsland voor grote schade en maatschappelijke ontwrichting. De hevigheid van die buien maakte duidelijk dat Nederland nog onvoldoende zicht heeft op wat dergelijke neerslagextremen lokaal kunnen veroorzaken. Daarom is landelijk de Beleidstafel Hoogwater en Wateroverlast gestart. Een van de aanbevelingen was het uitvoeren van een bovenregionale stresstest.
Waterschap
Voor het werkgebied van Waterschap Rijn en IJssel, waar ook het grootste deel van de gemeente Berkelland onder valt, is deze stresstest uitgevoerd door adviesbureau HKV. In opdracht van het waterschap en de provincie Gelderland is onderzocht wat een bui als die in Limburg, ongeveer 200 millimeter regen in 48 uur, zou betekenen voor de regio. Vooral wanneer het grondwater al hoog staat, kan regenwater dan onvoldoende wegzakken, met wateroverlast tot gevolg. Bij een lage grondwaterstand is er meer ruimte in de bodem en blijft ernstige overlast in de kernen uit. Uit het onderzoek blijkt dat volledige bescherming tegen zulke uitzonderlijke buien nooit haalbaar is. Wel wordt duidelijk dat overheden, inwoners en bedrijven zich beter kunnen voorbereiden op de risico’s. Provincie Gelderland neemt hierin het voortouw door met gemeenten, waterschappen en veiligheidsregio’s in gesprek te gaan over vervolgstappen.
Gevolgen
Ook voor de gemeente Berkelland heeft de stresstest gevolgen. De gemeente legt vast dat klimaatadaptatie structureel onderdeel moet zijn van beleid en uitvoering. Berkelland krijgt immers steeds vaker te maken met hitte, wateroverlast en droogte. Om duidelijk te maken hoe de gemeente hiermee omgaat, is een klimaatpraatplaat ontwikkeld. Daarnaast worden de ambities verankerd in plannen zoals de Watervisie 2030, het Watertakenplan, het Biodiversiteitsplan en het Ecologisch Bermbeheerplan. Regionaal is Berkelland actief via Samenwerking Water Achterhoek+. Hierdoor is het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie geborgd en is onder andere een signaleringskaart ontwikkeld die laat zien waar water en bodem bepalend moeten zijn bij ruimtelijke keuzes. Die kaart helpt bij het vroegtijdig herkennen van risico’s, bijvoorbeeld bij woningbouw of andere ontwikkelingen. De gemeente investeert daarnaast in een sterk en veilig watersysteem. Er wordt gewerkt aan het voorkomen van wateroverlast, het vasthouden van regenwater en het verbeteren van de waterkwaliteit in stedelijk gebied. Om te weten waar kwetsbaarheden zitten, wordt een uitgebreid systeemoverzicht van het stedelijk water opgesteld. Daarin worden het riool- en watersysteem per dorpskern in beeld gebracht, en wordt bekeken welke maatregelen nodig zijn. Ook onderzoekt de gemeente hoe vitale infrastructuur reageert op extreme neerslagsituaties.
Inwoners
Berkelland betrekt ook inwoners actief bij klimaatmaatregelen. Via samenwerkingen met Weet van Water en Groen Berkelland en Stichting Steenbreek worden inwoners gestimuleerd hun leefomgeving groener en klimaatvriendelijker te maken. Dat gebeurt onder andere via acties zoals de jaarlijkse tegelwip, die afgelopen jaar in Ruurlo plaatsvond. Daarnaast loopt er op dit moment een prijsvraag onder basisscholen voor het ‘Groenste Schoolplein van Berkelland’, waarbij leerlingen van groep 7 en 8 een klimaatbestendig schoolplein ontwerpen. Het winnende plein krijgt financiële steun om een deel van het ontwerp uit te voeren.
