BORCULO – Een jaar na de explosie bij FrieslandCampina in Borculo blijkt dat de provincie Gelderland het zuivelconcern een last onder dwangsom heeft opgelegd wegens het niet tijdig melden van het incident. Inmiddels heeft de provincie die boete al één keer geïnd, omdat een nieuw voorval opnieuw niet direct werd gemeld. Op 4 juli vorig jaar ontstond bij de fabriek in Borculo een explosie nadat zoutzuur en salpeterzuur met elkaar waren vermengd. Een grote oranje rookwolk trok over een deel van Borculo en omwonenden kregen via NL-Alert het advies ramen en deuren gesloten te houden. Niemand raakte gewond, maar de explosie leidde tot grote onrust en veel kritiek op de communicatie van de betrokken partijen. Later bleek uit onderzoek dat de brandweer pas uren nadat de chemische reactie was ontstaan werd gealarmeerd.
Dwangsom na te late melding
Volgens de provincie werd eind december 2025 een last onder dwangsom opgelegd omdat FrieslandCampina het incident niet tijdig had gemeld, terwijl dat wettelijk wel verplicht is. De maatregel is bedoeld om herhaling te voorkomen. De dwangsom bedraagt 5.000 euro per overtreding, met een maximumbedrag van 15.000 euro. Dat maximum wordt bereikt als het bedrijf drie keer een ongewoon voorval niet direct meldt. De provincie laat weten dat de dwangsom inmiddels één keer is verbeurd. Op 15 januari 2026 meldde FrieslandCampina een lekkage van een rioleringsleiding niet tijdig. Daardoor moest het bedrijf 5.000 euro betalen.
Vergunning wordt aangescherpt
Naast de dwangsom scherpt de provincie ook de omgevingsvergunning van de fabriek aan. Er komen nieuwe voorschriften voor de opslag van verpakte gevaarlijke stoffen, ammoniak in koelinstallaties en gevaarlijke vloeistoffen in tanks. Na de explosie voerde de provincie ongeveer twintig inspecties en bedrijfsbezoeken uit om onder meer de herstelwerkzaamheden, bodemonderzoeken en de herstart van de installaties te controleren. Inmiddels is het reguliere toezicht hervat. Volgens de provincie zijn vergelijkbare bedrijven niet extra gecontroleerd, omdat de explosie het gevolg was van een opeenstapeling van menselijke fouten.
Extra veiligheidsmaatregelen
FrieslandCampina heeft zelf ook maatregelen genomen. Op alle productielocaties geldt voortaan een zogenoemd zes-ogen-principe bij de ontvangst van chemicaliën. Procedures en checklists zijn aangescherpt, medewerkers kregen extra veiligheidstrainingen en er zijn vaker controles door interne en externe veiligheidsexperts. Daarnaast loopt een pilot met een technisch controlesysteem dat verkeerde lossingen moet helpen voorkomen. Sinds november vorig jaar is de fabriek weer volledig in gebruik. De schade loopt volgens FrieslandCampina in de miljoenen euro’s. Het merendeel van de schadeclaims van omwonenden is inmiddels afgehandeld. “We verwachten op korte termijn het laatste dossier van een omwonende af te ronden”, schrijft het bedrijf.
Noodontsluiting voor Hambroek
Voor bewoners van de wijk Hambroek, die naast het terrein van FrieslandCampina ligt, is in overleg met een buurtwerkgroep een noodontsluiting aangelegd. Bij een eventuele calamiteit kunnen hulpdiensten de wijk daardoor beter bereiken en kunnen bewoners het gebied sneller verlaten. De Onderzoeksraad Voor Veiligheid en het Openbaar Ministerie doen nog steeds onderzoek naar het incident.
